AMELİYATLARDA İSTENİLEN DİĞER BRANŞ KONSÜLTASYONLARI
Neden konsültasyon isteriz ?
Tarafımızdan hastalarımıza uyguladığımız anestezi girişimlerinde amacımız, cerrahi strese (ağrı ve istenmeyen durumlara) karşı hastanın ağrısız ve istenmeyen sorunlardan uzak, güvenli bir şekilde, var olan rahatsızlığının cerrahi olarak düzelmesidir.Bu nedenle girişimsel işlemde bulunuruz..
Kullandığımız ilaçlar her ne kadar bu hoş olmayan duyguları (ağrı vs.) engellese bile, vücudumuzda pek çok sistem ve organlarımıza da istemeyerek etkisi altında tutabilmektedir. Bu ilaçların beklenebilir yan etkileri, sağlıklı kişilerde iyi tolere edilirken, özellikle yandaş hastalığı bulunanlarda ve kapasiteleri sınırlı bir grup hastada istenmeyen bu yan etkiler her zaman sorunsuz bir şekilde sonlanamamaktadır.
Genelde anestezi girişimleri hastalar için cerrahinin yanında ek bir yüktür, belli oranda bir risk oluşturmaktadır.Tüm cerrahi girişimlerde temel amaç hastaların gerek fiziki gerekse mental – psikolojik yönleri ile en uygun (optima ) koşullarda cerrahiye girmeleri olmalıdır.
Cerrahiye giden pek çok hastalığın tanısı ve ilk tedavileri genelde dahili tıp dallarınca konmaktadır.Bu branşlar bazen cerrahi seyrinde yaşanabilecek bazı sorunların engellenmesinde ve azaltılmasında gerek bize ve cerrahiye katkıda bulunmaktadırlar.Bazı ameliyatlarımızda cerrahi ve anesteziye hasta verilmeden önce bu dahili bilimler tarafından hastalar tıbbi olarak hazırlanmaktadır (dahili branşın konsültasyon görevi).
Bu konsültasyon istemleri bazen tarafımızdan bazen de cerrahın tarafımızdan yönlendirilmesi aracılığı ile olmaktadır.
Özellik arz eden tıbbi hastalıklarda (cerrahisi yanında var olan yandaş hastalıklarda – diabet ,hipertansiyon, kalp yetmezliği vs) yapılacak ameliyat programının aksamaması için ilk kez hastasından öyküyü alan cerrah tarafından yapılan muayenede, bu sorunlar gereğinde anesteziye iletilerek gerek görülürse ek dahili konsültasyonlarla tamamlanarak bekleyebilir acil olmayan hastalarda en az 1 hafta öncesi planlanmalıdır.
Ne yazıkki sıklıkla hastalar anesteziden 1 gün öncesinde uzman anestezist tarafından görülmekte, ek bir yandaş hastalığı varsa ameliyat programları bu sebepten dolayı ertelenebilmektedir.
Örnek; diabetin regülasyonu ve kan şekerinin cerrahi öncesi düzenlenmesi, tiroid bezi hastalarının fonksiyonel olarak uygun olması, hipertansif hastaların tansiyon değerlerinin regüle edilmesi, psikiyatrik tedavi görenlerin ilaç kesilmesi ve yeni düzenlemeleri gibi pek çok yandaş hastalıklar, bu dahili tıp branşları tarafından operasyon öncesi kontrol altında tutulmalıdır.
Bir hastanın anesteziyi hangi tipte alabileceği, hastanın hangi tip anesteziye uygun olup olamayacağı anestezi uzmanının vereceği kararla olur.
Bizlere de konsültasyon amaçlı hastalar gelebilmektedir. Yapılacak bir girişimde anestezi açısından fikrimiz sorulmaktadır.Sıklıkla hasta dosyalarında verdiğimiz kararda :
“anestezi uygulamasında ve opere olmasında bir sakınca yoktur” yada “anestezi almasında … sebeplerle sorunlar (endişe paylaşımı) gelişebileceğinden – hasta bekleyebilir konumda ise var olan yandaş sağlık sorununun düzelmesi ve sonrası kontrolu ile değerlendirilmesi yada mümkünse lokal anestezi alması daha uygun olacaktır, ancak tıbbi gereksinimi ile hasta acil koşulları altındaysa artmış anestezi riski ile opere olabilir” şeklinde rapor edilmiş tutanaklarımızda bulunmaktadır.
Konsültasyonda dahili ve/veya varsa cerrahi ile birlikte anesteziye ait endişe ve beklenebilir sorunlar mutlaka belgelenmelidir.
Anestezist deneyimlerine ve tıbbi görgüsüne göre deneyimli olduğu tekniği hastasına uygulamalıdır.Cerrahın istediği yada konsültasyondaki hekimin yönlendirmeleri sonrası anestezi tekniğinin belirlenmesi etik ve uygun olmayacaktır!, elde olmayan sebeplerle hastanın zarar görme olasılığı artabilir..(Hasta ve diğer meslek grupları bu konuda hassas olmalıdır).
Konsültasyonlardan biz anestezistlerin beklentisi, öncelikle rahat bir okuma ile anlaşılır bir içerikte olmasıdır. Dahili branşlar kendileri ile ilgili beklenebilir sorun ve riskleri hatırlatmalıdır.Mesela kalp pili olanlarda alınabilecek önlemler ve olası sorunları ile çözümleri kayda geçmelidir.Yada hastanın kullandığı ilgili hastalığa ait ilaçlarının cerrahi sonrası ne doz ve uygulamada tekrarı için notu olmalıdır.
Sonuç olarak ameliyat olacak hastanın optimal (en uygun) şartlarda ameliyata alınması cerrah, anestezi uzmanı ve gereğinde diğer konsültan hekimlerin ortak çabaları sonucunda başarılabilir. Anestezi tekniğini anestezi uzmanı deneyimleri ve aldığı tıbbi bilgiler ile kendisi seçecektir.Tekniklerin birbirine üstünlüğü yada olumsuzluğu yok ise; doğal olarak anestezi tekniğinin seçiminde hastanın kararı da etken olarak rol alacaktır!
Öncelikle bu birimler arası iletişimin sağlanması, beklentilerin net olarak aktarılması, tıbbi etik kurallara uygun ve karşılıklı saygıya dayanan bir çalışma düzeninin yaratılması arzu edilen sonuçların alınabilmesi için ön koşul olarak kabul edilmelidir.