ANESTEZİ UYANDIRMA ODALARI ( Recovery )
(Anestezi sonrası derlenme odaları)
Ameliyatlardan ve dolayısı ile anesteziden yeni çıkmış olan hastalarımızın erken dönemde klinik olarak gözlemlendiği ve gereğinde müdahale edildiği bu odalarımız, anestezinin olmaz ise olmaz ünitelerindendir.Bu bakım odaları hastalar için bir derlenme dönemi odaları konumundadır.
Maalesef bırakın halkımızı, sağlık personelinin dahi terminolojik olarak yanlış telafuz ettiği bu odalar, yanlış söylemleri ile birer “ yoğun bakım = reanimasyon ” odaları değildirler.
Bu bakım üniteleri, gerek anestezi uzmanı ve / veya ekibinin, birlikteliğiyle cerrahın çabuk ulaşabilir olmaları nedeniyle de uygun fiziksel özellikte olmalıdır.Ameliyathaneye yakın olma nedeni ise ; gereğinde hastaların seri biçimde tekrardan gereksinim olunca ameliyata alınması olacaktır.İdeal yatak kapasitesi,günlük yapılan ameliyat sayısının 4 adedine 1 yatak şeklinde olması beklenir.Yada ameliyathane başına 1,5 – 2 adet < 4 ameliyathaneye 6 yatak misali ..> olmalıdır.
Bu odada neler yapılır, kim denetler ?
Odaların sorumlusu, ilkin varsa anestezi uzmanı olmalıdır.Sonraki sıralamada cerrahi branşlar yer alacaktır.Bu odaya alınan her hasta rutin ve benzer biçimde ortak izlem yöntemleri ile (monitör, nabız – tansiyon – ateş , ve benzeri diğer yaşamsal takipler ile) takip edilirler.
Hasta, birlikte kendine eşlik eden anestezi ekibiyle bu odanın takip personeline devredilir.Hastaya ait tüm teslim ölçüm değerleri (tansiyon, nabız,bilinç, solunum vs) kayıt altına alınmalıdır.Gereğinde buradaki hasta, ayni ekip tarafından yeniden değerlendirilir.
Teslimat sonrası bu odada hastalar belli periyotlarla devamlı değerlendirilirler.Eğer hasta servisine çıkacak ise anestezi vede cerrahi yönünden yetkililerce son kez değerlendirme yapılarak sorunsuzca servisine verilmelidir.
Bu ünitedeki amaç; beklenebilir / beklenmeyen sorunların erkenden gözlenmesi ve tedavi amacıyla beraber, ağrı mücadelesi dahil bazı yaşamsal kalitelerin sağlanması amacını taşımalıdır.Hastaya ait, solunum, dolaşım, sinir – kas ilişkisi, bilinç durumu, vücud ısıs, ağrı durumu, bulantı ve kusmaları, aldığı ve çıkarttığı sıvısı (serum ,idrar vs.), kanama miktarı periyotlarla burada değerlendirilir.
Bu odada kalacak hastalar için “en az” kalma süresi gibi bir zaman dilimi belirlenemez.Kalınan süre hastaya özelliklidir.Yaşlı sorunu olan kusan, cerrahisi uzun süren, kardiak sorunlu hastaların kalış süreleri daha uzun olacaktır.Tüm riskler geride kalınca uyanık, koopere ve bilinçli hasta servisine verilir.
Bu odalarda genelikle görülen ve tedavi edilebilir durumlar sıklıkla,
Ajitasyon-huzursuzluk, hipo-hiper tansiyon, kalp ritim bozuklukları, solunumsal sıkıntılar olup, erken dönemde müdahale ve tedavileriyle cevap alınabilir klinik gözlenir durumlardır. Bunlar baazen hastanın servise transferini zaman olarak geciktirebilir.Bu servisler tam donanımlı olmalı ve kalifiye elemanlarca izlemlerin yapıldığı diğer ideal şartları da sağlamalıdır..
Aldrete isimli bir skorlama sıkalasıyla takipteki hastalar servislerine güvenilir olarak verilirler.
Skorlama ;
Sözel yada fiziksel uyarı ile hastanın verdiği hareket aktivitesi,solunum şekli ve yeterliliği, başta tansiyon değerleri ve ameliyat öncesi döneme göre kıyaslaması, şuur durumu ve benzeri parametrelerin 0-2 puan aralığı ile skorlanması ve sonuç toplam puanı ile değerlendirilerek hastanın servisine verilmesine dayanan bir skorlama sistemidir..
Bu odalarda genel anestezi almayan , cerrahisi bölgesel (spinal – epidural) anestezi ile sonlanmış diğer hastalar da takip edilir..Burada kalma süresinde ideal beklenti 24 saatten azdır.Pek çok merkezde rutin gözlemleme ile, yapılan cerrahi ve anestezi uygulamalarında sorunsuz vakalar ortalama 1 – 3 saat’te servislerine verilmektedirler.