Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/doktoru1/anesteziwebline.com/index.php:38) in /home/doktoru1/anesteziwebline.com/wp-includes/feed-rss2.php on line 8
narkoz – ANESTEZİWEBLİNE https://anesteziwebline.com Anestezi Narkoz Değildir ! Tue, 12 Feb 2019 06:43:36 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.4 https://anesteziwebline.com/wp-content/uploads/2017/03/anestezisanat-150x150.jpg narkoz – ANESTEZİWEBLİNE https://anesteziwebline.com 32 32 Tanışalım, Bizler Kimiz? https://anesteziwebline.com/halka-ozel/tanisalim-bizler-kimiz/ Thu, 09 Mar 2017 19:30:19 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=190  
 
 

ANESTEZİ EKİBİNİ TANIYALIM

 (Bizler kimleriz ? Neler yaparız ?)

 

Çoğu kişinin “narkozcu” diye adlandırabildiği anestezi ve reanimasyon uzmanları (anestezistler) aldıkları 6 yıllık tıp eğitimi sonrası, tam teşekküllü devlet hastanelerinde yada tıp fakültelerinde mezuniyetleri sonrası 4 – 5 yıl daha eğitim alarak, deneyim kazanıp anestezi dalında uzman olarak çalışan tıp doktorlarıdırlar.

Yardımcılarımız olan teknisyen / teknikerler ise ; sağlık meslek yüksek okul mezunu da olabilen, teknik meslek lise eğitimini almış arkadaşlarımızdır.

Bizlerin çalışma alanları günümüzde yalnızca ameliyathanelerde cerrahi anestezi uygulaması ile sınırlı kalmamaktadır. Algoloji (ağrı bilimi) ve reanimasyon (yoğun bakım) ünitelerinde de bizleri görebilirsiniz..Pek çok kliniklerde bizlere raslamanız mümkündür..

İnsan oğlu yaşamının bir kesiminde rahatsızlanınca tedavisinde cerrahi girişimler kaçınılmaz olur. İşte bu cerrahi girişim, organizma için başlı başına bir stres ve büyük bir travmadır. Teknolojik gelişmelere paralel gelişen anestezi uygulamaları, bu travmaya ve dayanılmaz olabilen ağrıya rağmen organizmayı vede hastayı korur. Günümüzde var olan vede cerrahi travmaya bağlı gelişebilecek olan ağrının giderilme yada oluşumunun engellenmesinde anestezi göz ardı edilmeyecek klinik tıp dalıdır.

Klasik anlamda anestezi narkoz değildir !.

Genel anestezi uygulamalarımızda günlük konuşmalarda gerek sağlık çalışanları arasında, gerek hasta ve yakınları tarafından söz edilen yaklaşım ve bilgi paylaşımı vardır. “Hasta  uyudu mu?“.. Evet bu terimi cerrah arkadaşlarımızda sık kullanmaktadır.Anestezi bilinen bir fizyolojik-doğal uyku hali değildir! Özellikle genel anestezi uygulandığı zaman bilinç geri dönüşümlü bir süreliğine  kaybolur, bu durum yanlış terminoloji ile “hasta uyudu” olarak lanse edilmektedir.Fakat bu normal bir uyku durumu değildir.Bilinç kaybı yanısıra vücudun (organizmanın) bazı fonksiyonlarıda durmakta yada yavaşlamaktadır.Organ ve sistemlerin gerek doğrudan cerrahiye, vede anestezik ajanlara bağlı etkilenen sistem ve organlarımızın  sağlıklı olarak işleyişinde kontrol ve gereğinde düzeltme(tedavi) görevi ; tüm cerrahi süreç boyunca yanınızda bulunan başta anestezi uzmanı ve ekibince sağlanmaktadır.Eksik bilindiği üzere; İşlem sırasında anestezist sizi terketmez..yanınızdadır!.

Eski terminoloji ile, sıklıkla “derin uyku hali” ile özleştirilebilen “Narkoz” un anestezi ile hiç bir benzerliği yada ilgisi yoktur!..Anestezi, Narkoz değildir!

Anestezi; terminolojik karşılığı ile ağrı duyusunun olmaması & yada geçici bir süre kaldırılmasıdır.Modern anestezik ilaçlar alışıla geldiği gibi narkoz ilaçları değildirler (ilerde konuya değinilecektir!).

Cerrahi işlem elde olmayan sebepleri ile ister istemez tek başına bir travmadır. Bir bakış açısı ile amacın insan sağlığını uzatmak, patoloji ve zararı ortadan kaldırmak olan cerrahide, bu travmadan hastanın en az zararla çıkmasını sağlamaya çalışan anestezi grubu olacaktır (anastezinin olmadığı bir cerrahi işlem düşünün!).

Cerrahinin elde olamayan ve yapılması zaruri girişimlerine karşın hastayı yaşatma sanatıdır ” diyen, Türkiye’de anestezi’nin kurucu ve öncüsü olan rahmetli Prof. Dr. Sadi SUN anesteziyi böyle tanımlamıştır.

Pek çok tıp dalı ve diğer meslek gruplarında da gözlenebilen çalışma alanındaki ; Fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikolojik akla gelebilen pekçok zorluğu üstlenir ve yaşarız. Genellikle kapalı ortamları ile (ameliyathaneler) sabah erken saatlerde,sıklık ile  apartmanların zemin hatta bodrum katlarında olan, havalandırmalı ancak doğal ortamdan bağlantısız, izole duvarlar ve onlardan oluşan odacıklarda günler geçer.Ameliyatı yapan cerrah arkadaşlarımız, ameliyat olan hastalarımız.. onlar sürekli değişir, biri gider diğeri gelir… Oysa anestezi ekibi ve ameliyathane diğer çalışanları, hep oradadırlar..

Kendi organ ve dokularımız üzerine (sağlığımıza) zararlı olabilecek toksik etkili gazları, atıkları sürekli solumak, hastaların salyaları, kanları, idrarları ve her türlü atıklarından bulaşabilecek bir dolu hastalığa yakalanma ve ailesine de bulaştırma riskine en yakın ve en fazla sıklık ile yaşayan sağlık çalışları bu grupta yer almaktadır. Hastaya ait var olan sorunları yanı sıra gelişebilecek her türlü ciddi ve riskli sorun ve komplikasyonlarda “son adam” olduğunun bilincinde, kendisinden kaynaklanmayanların da gidermesi gerektiğini, istenmese de hasta yaşamını riske sokan faktörlere bağlı olarak, son’un ölüm demek olduğunu bilmenin gerilimiyle, tedbirlerini alarak deneyimleri ile kendisinden vererek çabaladığımız günler ve anlar hiç de az değildir!..

Mesleğe başladığım ilk yıllarda; Hasta için, iyi olursa “cerrah ve Allah” tan, kötü olursa “anesteziden (halk deyimi ile narkozdan)”  denildiğini dönemleri artık geride bırakmış gibiyiz.Günümüzde anestezi ve anestezistin konumu daha net anlaşılır olmuş, gelişen teknoloji ile deneyimler ile sorunlar çok daha küçük oranları ile kaybolma aşamasına gelmiştir.Pek çok hasta işlemden önce anestezistine rahatlıkla danışmakta, sorular yöneltmekte ve konu önemini vurgulamaktadır.

Amaç hastanın iyiliği, sağlığıdır.Bu durumda tüm ekip ile sağlanan başarı ve ekip çalışmasına bağlı olacaktır.

Gerek cerrahi ekip, gerekse anestezi dahil tüm amelyathane ekibinin ortak bir amacı vardır. O da, hastanın sağlığı ve tedavisinin istenilen başarıda olma beklentisidir.

 
 

ANESTEZİYE GİRİŞ & TANIMLAR

 
 

     

  • Tarihçe :

Anestezi, geçmişi 1,5 asır öncesine dayanan, çok yeni bir bilim dalı olmasına rağmen kısa sürede çok hızlı gelişerek bir yandan kendi içinden Algoloji ve Yoğun bakım gibi iki yeni bilim dalının daha doğmasına, öte yandan cerrahinin önceden tahmin edilemeyecek ölçüde gelişmesine katkıda bulunmuş tıp dalıdır.

Aslında ağrı ile insanın uğraşının insanın yaradılışı ile başladığını göz önüne alırsanız anestezinin tarihinin çok eskilere gittiğini görürsünüz.

Dünya 30 Eylül 1846 Massachusset General Hospital’de MORTON’un yaptığı Eter Anestezisi gösterisini modern anestezinin başlangıcı olarak kabul etmiştir. Bilim dalının adı ise Morton’un kendisi gibi anestezi ile uğraşan ve daha çok azot protoksit üzerinde çalışan O.W.Holmes’e yazdığı, 21 Kasım 1846 tarihli mektupta “Yaptığımız işin adı ANESTEZİ olsun” önerisi sonucunda koyulmuştur.

Kelime latince kökenli olup “estezia”= duyu, his–kelimesinden başına “an”- olumsuz eki getirilerek türetilmiştir (Hissizlik & duyusuzluk).

Anlam kargaşası yaratmamak için benzeri anlamlarda kullanılan terimlerden birkaçını açalım ;

  • Analjezi : Bilinçli ve uyanık bir kişi için ağrının ortadan kaldırılması yada azaltılmasını
  • Derin sedasyon : sedasyonun yanı sıra artık bazı koruyucu olabilen bir takım reflekslerin kısmen kaybolduğu, ancak kişinin kendi spontan – istemli  solunumunu desteksiz sürdürebildiği vede daha yoğun ve şiddetli fiziksel uyarılarla yanıtın alındığı halleri ifade etmesidir.
  • Sedasyon / sakinleştirme : Bilinç veya uyanıklık deprese edilerek ( baskılanarak )  ancak kişinin kendi solunumu gibi başlıca yaşamsal fonksiyonlarını devam ettirebildiği, değişik uyarılara ve komutlara uygun yanıtların verildiği durumu
  • Derin sedasyonun bir sonraki aşaması da ; Organizmada duyu, bilinç, refleks ve motor fonksiyonların geçici olarak ve geri dönüşümlü, değişik kimyasallarla baskılanma haline de “genel anestezi ” dendiğini hatırlatmak isterim (kısaca yapay olarak oluşturulmuş, fizyolojik olmayan bir nevi uykudur)
  • “Narcose” = narkoz kelimesi de latince kökenli olup stupor (hastanın ancak tekrarlayan şiddetli uyaranlarla uyandırılabildiği derin uyku veya cevapsızlık durumudur – bir koma tipi. Uyarı azalınca hastalar cevapsızlık durumuna dönerler), torpör (cansızlık, hissizlik, haraket yeteneğinde kayıp) anlamına gelmektedir.

Ancak Anestezi her zaman bilinç kaybı ile birlikte olmadığından bilim dalının adı olarak Anestezi kelimesi daha doğru bir adlandırma olarak kabul edilmiştir.

Bilim dalının adı ANESTEZİYOLOJİ olup, bu işle uğraşan hekimlere anesteziyolojist – anestezi uzmanı, yardımcılara anestezi teknisyeni veya anestezi hemşiresi denilmektedir.

Anesteziyoloji; Ameliyat edilecek hastanın ameliyat döneminde ve sonrasında ağrı duymasını önleyen, gerek ağrı duyulmasını önleyen yöntemlerin, gerekse cerrahinin etkisi sonucu bozulan yaşamsal fonksiyonların normal olarak sürdürülmesini sağlayan, bu arada ortaya çıkan her türlü tıbbi sorunların tedavisini yürüten ve cerrahi dışında her türlü tıbbi sorunlardan arındırılmış olarak taburcu edilmesini sağlayan bir bilim dalıdır…Bugün klinik uygulama açısından kabul edilen en geçerli tanımlama budur..

(Tarihçe bilgisi ; İstanbul Tıp Fak.Anestezi klinik notlarından kaynak olarak alınmıştır!)

 

Anestezi girişimleri uygulanma şekillerine göre ;

1 – Genel anestezi
Geçici olarak önemli yaşamsal bir takım fonksiyonlarda bir değişim olmadan ; geri dönüşümlü olarak bilinç kaybı, refleks aktivetede azalma ile özellikle çizgili adelelerde rahatlama (gevşeme) ile seyreden klinik bir durumdur.Kullanılan ilaçlarla merkezi sinir sisteminin, sınırlı ve geriye dönüşümlü depresyon durumudur da denebilen ifadedir.

2 -Lokal anestezi
Her hangi bir bilinç kaybı olmadan, vücudun belirli bir bölgesinde ağrı duyusunun, sinir iletiminin özel ilaç enjeksiyonu ile (lokal anestezikler) kaldırılmasıdır. Bu da uygulanma şekline ve etkilediği alana göre

• Topikal  (temas, sürme, emilme)
• İnfiltratif & Lokal (cilt uyuşturması,iğne ile uyuşturma)
 
• Rejional & bölgesel (spinal yada epidural) olarak isimlendirilir.

Anestezinin amacı, temelde ameliyatlarda oluşabilecek ağrının ortadan kaldırılmasını sağlamakken, günümüzde bu tıp dalı ameliyat dışı ;
Reanimasyon (yoğun bakım), algoloji (ağrı bilimi) gibi alanlarda çalışma ve insanlığa hizmet etme yolundadır.Gün geçtikçe çalışma alanlarımız daha da yaygınlaşmaktadır. Ameliyathaneler bir ekibin oluşturduğu ünitelerdir.Genelde sorumluları anestezi uzmanı olmakla birlikte, bir hekimin denetimiyle anestezi teknisyenleri, ameliyathane hemşireleri, yardımcı sağlık personelinden oluşan kompleks yapılardır.Buralar mikroorganizmadan arıtılmış,hijyenik ve steril alanlardır (izole ortamlar).

Günümüzde kullanılan anestezik ajanlar modern teknolojiye uyan, yan etki ve sorunları ile minimalize edilmeye çalışılan kimyasallardır.Bu ilaçlar genel anestezi için özel sistemlerle (anestezi cihazları) genelde solunum sisteminden, bazen de damar içi uygulamalarla vucuda verilirler.Tüm işlem sırasında gerek bu ajanların doz kontrolleri, gerekse hastanın yaşamsal bulguları ki bunlar; solunum, nabız, tansiyon, kandaki oksijen seviyesi, vs özel monitör sistemleriyle takip edilmekte, gözlemlenmektedir.Bunlar alarm içerikli cihazlardır.Son yıllarda güvenirliğe dayalı bu sistemlerin ameliyathanelerde kullanımı artmıştır.

Anestezi uzmanı olarak bizlerin en yakın çalışma arkadaşlarımız teknisyenlerimizdir.Her türlü teknik hazırlığımızdan, sorumluluğumuz altında ve belirlediğimiz anestezi planı ile hastaların anestezi uygulamasından idamesine kadar yardımcı olan ekip elemanlarıdır.

Ameliyat olacak hastalar genelde en az 1 gün öncesinden hastaneye yatışları yapılarak gerekli olan yapılmış tahlilleriyle ameliyata ve anesteziye hazırlanırlar.Bazı ayaktan girişimlerde yatış olmamaktadır.

Yavaş yavaş anesteziyi tanıyalım ne dersiniz ?

 

ANESTEZİ RİSKİNİN BELİRLENMESİ & AMELİYATLAR

 

Yapılacak ameliyatlar,  zamanlama açısından ;

Acil, aciliyeti geciktirilmiş – kısmen bekletilebilir ve bekleyebilen olmak üzere 3 grup olarak sınıflanabilir. Bu gruplardan birinde yer alacak hastanın  ameliyatın, üstteki sıralamada zamanlama açısından nerede olduğunu, operasyonu yapacak cerrah belirler. Anestezist ise, gereğinde diğer branşlardan (dahiliye, nöroloji, kardioloji vs. konsültasyon hasta değerlendirmeleri ile) aldığı tıbbı bilgi ve ek dökümantasyonlarla ; elinde var olan teknik ve tıbbi koşullarıyla hasta ve cerrahisiyle ilgili düşünce ve kaygılarını cerraha, ayrıca hasta ve / veya vasisine bildirmekle yükümlüdür. Cerrah, bu yönlendirme ve kaygıları (oluşabilecek sorunlar) inceledikten sonra, ameliyatı yapmaya karar verir. Bir anestezist hastanın ameliyat olup olamayacağına ait karar veremez!, yalnızca riskleri belirler, optimum koşullarda cerrahi anesteziyi planlar ve hasta ile cerrah’a bu konuda endişe ve beklentileri paylaşır..

Anestezi uzmanı da hasta için anestezi yöntemini planlayacak, gerekli hazırlıklar yaparak uygulamada oluşabilecek yüksek riske rağmen, ameliyatın başarılı olabilmesi için (ameliyatın fayda zarar oranlarıyla) elinden geleni yapmayı hedefleyecektir.

Ancak ameliyat kararının (acil, bekletilebilir, yarar / zarar oranları vs. ) tüm sorumluluğu cerraha aittir.
Ameliyat öncesi konsültasyon amaçlı diğer klinik birimlerinden istenilen ise ; hastada önceden var olan tıbbi sorunların düzelme olasılığının olup olmayacağı yönündedir. Bu durumda ameliyat ekibinin hastasına olan yaklaşımı aşağıdaki şekilde olmalıdır.

 

Operatör (cerrah) tarafından hastaya yapılacak açıklama :

  • ameliyatta yapılacak girişimin türü ve boyutu
  • ameliyatın tekniği
  • oluşabilecek sorun ve komplikasyonlar
  • ameliyet zamanı
  • ameliyat önce ve sonrası uygulamalar
  • varsa hasta sorularını yanıtlama  şeklindedir…

 

Anestezist tarafından yapılacak açıklama :

  • hasta ve cerrahiye göre belirlenebilen anestezi yöntemleri ve bunları olası riskleri
  • ameliyat öncesi gerekli sıvı, gıda, ilaç vs. ayarlaması
  • premedikasyon denilen hastayı fiziksel ve psikolojik olarak, belirli ilaçlarla ameliyata hazırlama (halk arasında cesaret iğnesi tanımı – ki  böyle bir tanımlama hata!)
  • hastanın istekleri, korku ve soruları göz önüne alınarak ameliyat sonrası bakım ve tedavisinin belirlenmesi biçimindedir.
  • Hasta ve yakınlarına girişimsel işlemler açıklanmalı ve her iki taraf (hasta ve ilgili ekipman sorumluları) arasında yazılı belge halinde imza altına alınmalıdır * hasta bilgilendirme ve onay formu * (ileride – bakınız).
  •  Ameliyatın yapılabilirliğindeki aciliyet ne kadar az ise, riskler hakkında o derece geniş ve ayrıntılı konuşmak gereklidir.

 

RİSK TAHMİNİ VE DEĞERLENDİRME :

Bir hastanın anestezi alıp alamayacağı sorusu ile sık karşılaşılmaktadır. Bunun belirlenmesinde kesin kurallar yoktur. Hayati bir cerrahi girişim söz konusu ise sorun hastanın anestezi alıp alamayacağı değil, en iyi şekilde nasıl ve ne türde uygulanacağı konusudur.

Anestezi riskinin belirlenmesi, anestezi uzmanınca var olan koşullar ile cerrahi gereklilik eşliğinde yapılmalıdır. Uluslararası geçerliliği ile son kabul gören risk değerlendirmesi, Amerikan Anesteziologlar Birliğinin (ASA) sınıflamasıdır. Risk sınıflaması buna göre :

 
 

ASA-1 : Normal sağlıklı hastayı tanımlar (cerrahisi harici klinik ve laboratuar bilinen patoloji yoktur)(operasyon seyrinde anestezi dahil bir nedenle ölüm oranı  bu grupta %  0,06 – 0,08 , bir çalışmanın istatistik bilgisidir !)
ASA-2 : Genel durumu bozmayan,hafif hastalığı bulunan hastadır (kontrollü komplikasyonsuz diabet,  regüle olmuş komplikasyonsuz hipertansiyon gibi..) (bu grupta oran  % 0,2 – 0,4)
ASA-3 : Ağır, genel bir hastalığı bulunan ve gücü azalmış hastadır (gizli kalp yetmezliği, geçirilmiş kalp krizi..)(bu grupta oran  % 1,8 – 4,3)
ASA-4 : Sürekli hayati tehlike gösteren, inaktive edici hastalıklı durumdur (tedavisi olamayan kalp yetmezliği-solunum yetmezliği, ağır karaciğer ve böbrek yetmezliği )(bu grupta ise % 7,8 – 23)
ASA-5 : Ameliyat yapılsada yapılmasa da, gelecek 24 saat içinde yaşamını sürdüremeyeceği beklenen ölümcül hastadır (burada ise % 10 -51 çıkmıştır).
ASA-6 : Beyin ölümü gerçekleşen, organ nakli için sonradan belirlenmiş bir gruptur.

 

Her türlü tıbbi girişimde olduğu gibi anestezi uygulaması da hasta için bir risk yaratmaktadır.

Anesteziye bağlı ölüm oranı çok düşüktür. Doğrudan anesteziye bağlı ölüm oranlarını belirlemek herşeye rağmen güçtür. Hastaların % 0,008 – 0,009′ u primer (birincil, anestezinin tek başına sorumlu tutulduğu) olarak anestezi uygulamalarıyla hayatını kaybeder oranı istatiksel bir veridir.Oysa cerrahisi sırasında oluşan ölüm olaylarının % 0.05 oranı anestezi ile bağlantılı olarak sonuçlanmıştır (kaldı ki doğrudan anestezi sorumlu değildir !).Gelişen teknoloji ve deneyimli ekimler ile bu korkutan oran ; 200 bin / 1‘ lere düşmüştür.

Alınan tüm emniyet standartlarına karşılık anestezi hasta için, hala bir fiziksel yük oluşturmaktadır ve kısmen yazgı ile ilgili, kısmen de insani veya teknik hatalara bağlı olarak meydana gelebilecek birçok ve oldukça tehlikeli sorun ve komplikasyon olasılıkları hala söz konusudur.

 

Anestezi ve ameliyat için risk faktörleri:

Hastanın var olan kalp dolaşım sistemindeki hastalıklarına, akciğer hastalıklarına, yandaş var olan diğer rahatsızlıklara, yapılacak ameliyatın türlerine (acil ameliyatları, göğüs karın cerrahileri, kafa içi girişimler ki bunlar riski arttırır), cerrahinin uzun sürmesine, hastanın yaşına bağlı olarak farklılıklar gösterecektir.

Tıbbi gelişme ve tekniğin mükemmelleşmesi sonucu hasta için anestezi riski gitgide azalmıştır. Özellikle basına intikal eden durumlarda, anestezi altında veya ölümle sonuçlanmayan bazı tıbbi sorunların, işlem sonucu bir hastanın ölümünün sıklıkla anestezi / anesteziste bağlanması son derece yanlıştır.

Ülkemizde adli makamlara intikal eden cerrahi sırasında ölüm dahil sorun ve komplikasyonlarda anestezinin sorumluluğu abartıldığı kadar olmamakta, anestezi alehine sonuçlanmış vakalar son sıralarda yer almaktadır.

 
 

HASTA BİLGİLENDİRME & ONAY FORMU 

 

Uluslararası kanunların çoğu, hasta izni olmadan kendisine yapılacak tüm girişimleri vücudu yaralamak olarak  değerlendirmektedir. Hastanın kişisel kararını verme hakkı burada temeldir.Bu nedenle ameliyat öncesi gerek cerrahi gerekse anesteziye ait bu onay formu imza karşılığı mutlaka alınmalıdır.

Cerrahi bilgilendirmeyle beraber (bunu cerrahi dal yapar) anestezi adına ilgili anestezistle, ameliyat öncesi günlerde yapılan bir vizitle konuşularak sözlü ve yazılı hasta izni alınır. Operatif girişimlerden önce hastayla yapılan konuşma ile olası komplikasyon ve sorunlara karşı uyarıcı olmak esastır.Böylelikle hasta, çeşitli olasılıklar hakkında gereğince bilgilendirilmiş olur. Olaya objektif olarak bakıldığında uygulamacının hiçbir zaman başarı hususunda garanti vermemesi ve olası sorunları dile getirmesi gereklidir.Bu işlemin riskini hasta taşımalıdır. Özellikli bir durum varsa, anestezi riskinin artması konusunda hasta bilgi sahibi olmalıdır. Ancak acil durumlarda uygulanacak anestezi girişimi için açıklama yapılamayabilir.Tüm bunlar hastaya bir broşür olarak sunulabilir.

Kısaca, anestezist yapılacak operayona göre belirlenen anestezi tekniğini, yapacağı girişimleri anlatarak, hastayı aydınlatır.Beklenti ve korkularını gidermeye çalışır (premedikasyon). Sonuçta karşılıklı olarak onay formu doldurulup dosyaya eklenir.Anestezinin uygulandığı sırada, uygulanan ilaçlar ve girişimsel işler  anestezi takip fişi olarak, bir form halinde dosyada tutulmalıdır.

Eğer hasta imza atamayacak durumdaysa, sözlü onayına tanık olan bir kişi ile belge hazırlanır.Yaşı küçük olan çocuklar, akli dengesi yerinde olmayan hastalar, bilinci kapalı olan hastalar için varsa anne ve babası veya eşi, sonra da diğer aile yakınlarından vasi eşliğinde onayı (imza karşılığı) alınacaktır.

Hekimler ve hastalar bir hizmet anlaşması ilişkisi içindedir.Garanti edilen amaç (sağlığın tekrar yerine kazandırılması) değildir, sadece tıbbi hizmetin türü kararlaştırılmaktadır.Sonuçta hekim kendi vicdanına karşı belirlenmiş yasal kurallarla sorumludur.

Genel kabul görmüş bilimsel verilere ve kurallara karşı bir davranış / uygulama “tıbbi sanat hatası” olarak tanımlanmaktadır. Meydana gelen zarar / hasar ile “tıbbi sanat hatası” arasında uygun bir bağlantı kurulabilmelidir. Yasal mahkeme usulünde bunu,davacı olacak hasta kanıtlama zorundadır.Eğer tıbbi sanat hatasının yapıldığı hakkında büyük bir olasılık söz konusuysa, o zaman kanıtlama yükümlülüğü,hakkında dava açılan hekime aittir.

Bu nedenle hasta doktor arasında imza altına alınan protokoller önem kazanmaktadır.

Genel olarak, ameliyat öncesi hastaya ait ön muayene, hastaya premedikasyonun uygulaması, hastanın bilgilendirilmesi, anestezi yönteminin seçilmesi, anestezinin uygulanması ve beklenmeyen bir durum karşısında tedavi ve idamesi anestezi doktorunun elindedir.

Ameliyata ait zamanlaması dahil niçin yapıldığına dair girişim endikasyonu ise cerrah tarafından belirlenir ve protokole işlenir.

 

 YASAL  SORUMLULUKLAR ( Hukuk bilgisidir ** )

Hekimlerin yasalar karşısındaki sorumlulukları 4 grupta toplanır:

  • Cezai sorumluluk (adli yargı-ceza davası)
  • Hukuki sorumluluk (adli yargı-hukuk davası)
  • İdari sorumluluk (kurum içi soruşturma)
  • Mesleki sorumluluk (Tabip odası onur kurulu)

Hekimler mesleki uygulamalarından dolayı yasalar karşısında sorumludur. Bu genel kural nedeni ile bir hekimin, sadece uzmanlığı ile ilgili olarak tıpta benimsenmiş ve kabul edilmiş klasik bilgileri bilmek ve uymak zorunda olması yeterli değildir, aynı zamanda temel hukuk bilgilerine de sahip olması gereklidir. Yasalar olduğu sürece sorumluluk da olacağına göre, en akılcı yol, sorumluluk yaratan hukuk kurallarını iyi bilmek ve gereğini yapmaktır. Ülkemizde hekimlerin yasal sorumluluklarını düzenleyen herhangi bir özel yasa veya tüzük yoktur. Hekimlerin, mesleki uygulamalarındaki yasal sorumlulukları çeşitli yasa, tüzük ve yönetmeliklerle ortaya konmuştur. 1219 sayılı “Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun” halen temel yasa durumundadır.

Hekim ister insan kaynaklı olsun, ister cihaz ve teknolojik kaynaklı olsun, herhangi bir hata sonucu, hastaya zarar vermişse kusurlu sayılır. Kusur ise sorumluluk getirir.Ceza hukuku “kusursuz suç olamayacağını, bağışlanabilir kusurun söz konusu olmadığını“ belirtir. Kısaca kusur yoksa sorumluluk ta yoktur.

Sorumluluk, uyulması gerekli hukuk (davranış) kurallarına aykırı düşmenin hesabını verme durumudur. Kusur ise olması gereken davranışta gösterilen irade eksikliğidir. Bu genel tanımları biraz daha açarsak; hasta ile hekim arasında doğal bir sözleşme vardır.Bu sözleşme “vekalet sözleşmesi” olup burada hekim, tıp ilkeleri ve kurallarına göre gereken tedaviyi yapma sözü vermiştir.Hastayı tamamen iyileştirme, kesin sonuç alma sözü vermiş sayılmaz. Bu nokta çok önemlidir.Bunun tek istisnası hekimle hasta arasında “eser sözleşmesi” olan estetik ameliyatlar ve protez (silikon, porselen diş gibi) kozmetik amaçlı uygulamalardır. Hekim tarafından yapılan tedavi veya ameliyat gibi tıbbi girişimler beklenen sonucu vermemiş olsa bile, tıp bilimi kurallarına uygun olarak yapılmışsa hekime kusur yüklenemez. Tanı hatasından dolayı da hekim sadece iki durumda sorumlu tutulur.Eksik araştırma (yetersiz öykü alma) ve yanlış değerlendirme (B.Tomografi, grafi veya benzeri tetkikte önemli bir patolojiyi gözden kaçırma ..)

 

Hekimlik uygulamalarında kusur çeşitleri şunlardır ;

  • Dikkatsizlik: Bir tıbbi girişim sırasında yapılmaması gerekeni yapmaktır.Örneğin Allerjik olduğu bilinen ilacı kullanma, laparoskopide basıç kontrolü olmaksızın batına gaz verme, kan gurubunu kontrol etmeden transfüzyon (kan nakli) yapmak gibi.
  • Tedbirsizlik: Önlenebilir bir tehlikeyi önlemede yetersiz kalmak, geç kalmak, unutmak olarak tanımlanır. Örneğin kanama beklenen hastada kan sağlamadan ameliyata girmek, kirli bir batına dren koymayı unutmak.
  • Meslekte acemilik-yetersizlik: Meslek ve sanatın esaslarını ve optimal klasik bilgilerini bilmemek, temel beceriden yoksun olmak. Örneğin, fıtık ameliyatında kasık damarı yaralamak gibi..
  • Özen eksikliği: Dikkatsizlik ve tedbirsizlik dışında evrensel tıp değerlerini uygulamamak. Örneğin, kanamalı, hipovolemik şoka (kanama -sıvı kaybı) eğilimli hastayı bekletmek, yakın izlem gerektiren hastayı gerekli zaman aralıklarında görmemek, eksik araştırma sonucu tanı hatasına neden olmak.
  • Emir ve yönetmeliklere uymamak: Kanun, tüzük ve yönetmelikler ile yetkili idari ve mülki amirin verdiği emirlere uymamak. Örneğin acil hastaya bakmamak, bilimsel tedavi dışındaki bir tedaviyi uygulamak (şarlatanlık), işkenceye göz yummak veya yardım etmek, icap nöbete çağrıldığında gelmemek gibi.

 Tüm bu kusurlar “taksirli suç” kapsamına girer.

TAKSİRLİ SUÇ :
Kişi eyleminden doğacak sonucu bilmekte, bu sonucu istememekte, ancak gerekli önlemleri almamakta veya yetersiz kalmaktadır.

KASITLI SUÇ : Kişi eyleminin sonuçlarını bilmekte buna rağmen bilerek ve planlayarak eylemini uygulamaktadır.Örneğin, ötanazi.

Hekimlikte taksirli suçlar hatalı hekimlik uygulaması olarak karşımıza çıkar. Buna hekimliğin kötü uygulaması veya yaygın deyişle MALPRAKTİS denir.

Yeni TCK’da taksirli suçlar kapsamında tedbirsizlik, ve özen eksikliği malpraktis olarak nitelendirilir.

 

KOMPLİKASYON :  İzin verilen risk olarak tanımlanır. Her tıbbi girişimin kabul edilebilir sapma ve riskleri vardır.Bunlara komplikasyon denir ve kusur sayılmazlar. Örneğin ; köprüçük kemiği altı toplar damara kateter takılırken  akciğerin hasar görmesi, acilde uygun gurup kan transfüzyonundan sonra altgrup uyuşmazlığıyla hastada böbrek yetmezliği gelişmesi, yanık yara bakımında uygun tedaviye rağmen kontraktür – nedbe dokusunun- gelişmesi.

Eğer komplikasyon

1) Zamanında farkedilmezse,
2) Farkedilmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa,
3) Farkedilip önlem alınmasına rağmen yerleşmiş standart tıbbi girişimde bulunulmazsa, malpraktis söz konusu olacaktır..

 
 

***    kaynak / 2007 / Türk Tabipler Birliği   ***

 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 
 

]]>
Anestezi yöntemleri, Sorunlar, Görüşme-Hazırlık https://anesteziwebline.com/halka-ozel/anestezi-yontemleri-sorunlar-gorusme-hazirlik/ Thu, 09 Mar 2017 19:25:01 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=211  
 

ANESTEZİ YÖNTEMLERİ VE AYAKTAN GÜNÜBİRLİK CERRAHİLER

 

Hangi tür anestezi tekniği daha iyidir ? (böyle bir sorunuz olabilir!) :

Genel olarak hastanın durumu, yapılacak ameliyatın türü ve tadbik edilecek anestezinin sıkıntısı olmayacaksa hastanın arzuları da bireysel seçim olarak planlanan anestezi yönteminde rol alan faktörlerdir.Ayrıca; tecrübe,teknik ve personel gereksinim şartları , cerrahinin süresi de etkili olabilecek parametrelerdendir.

Belirlenecek yöntem hem hastanın durumuna en uygun olmalı, hemde cerrahi işlemin en iyi şekilde yapılabilmesine olanak vermelidir.

Hastanın yandaş hastalıkları, yaşı, cerrahi girişimin yeri, tipi ve süresi, hastaya verilecek ameliyat pozisyonu, özel cerrahi tipleri (beyin cerrahisi gibi), hekimlerin-cerrah & anestezist- tecrübe ve teknik olanakları, hastanın var olabilecek istemleri de anestezi yönteminin belirlenmesinde rol oynamaktadır. Hedef hasta için olası en büyük emniyetin sağlanması ile, cerrahi ve operatör için iyi bir çalışma şartlarının oluşturulmasıdır.

Genel ilkeler dahilinde ;

Cerrahilerde genel anestezinin uygulanacağı durumlar :

  • operasyon sırasında kusma ile sonuçlanabilecek ve bunun sonunda solunum yollarını tıkayarak tehlikeye oluşturabilecek klinik durumdaki hastalar
  • özellikle üst batın (karın) ve göğüs cerrahisi
  • baş boyun bölgesi ameliyatları
  • cerrahisi süre olarak uzayacak hastalar
  • solunumu kısıtlayacak pozisyonlu ameliyatlar (yüzüstü pozisyon gibi)
  • kooperasyon bozukluğu olan hastalar
  • çok acil girişim gerekecek hastalar

Cerrahilerde bölgesel anestezinin ( epidural / spinal anestezi ,sinir blokları ) uygulanacağı durumlar :

** kanama pıhtılaşma bozukluğu olmayan

  • Alt batın ameliyatları (fıtık, sezeryan gibi)
  • Ekstremite (ayak-bacak) ameliyatları ki çoğu ortopedik ameliyatlardır.
  • Genel ve bölgesel anestezinin ayni derecede hasta için olanaklı olduğu,ancak ağır solunumsal bozuklukları bulunan hastalar (ağır astım gibi)

Yukarıda açıklananlar, genel uygulamalardır. Anestezi yönteminin belirlenmesinde asil olan hasta,anestezist arasında olan görüşme (vizit) ile kesinlik kazanacaktır.

 

AYAKTAN CERRAHİ GİRİŞİMLER

Ambulan anestezi :

Bu grupta yer alacak hastalar için de hazırlanma protokolü, yatacak hastalar gibi olmalıdır. Avantajı : Gider tasarufu sağlar. Hastane enfeksiyonlarında  görülme sıklığı azalır. Cerrahi sırasında pıhtılaşma sorunlarının az görülmesi olasıdır. Aileden ayrılığın önlenmesi (çocuklar) ek bir avantajdır.

Hastane yataklarının diğer hastalara bırakılmasına olanak sağlar. Genelde cerrahi süresi 90 dk. dan az olan, minimum kanama riskli hastalar bu uygulamaya girebilecek konumdadır.Yine yapılacak cerrahi ile,vucutta meydana gelebilecek değişiklikler az olmalıdır (Bu hastalar cerrahi sonrası kısa sürede yemek yerler, sıvı alabilirler, genelde günler süren kısıtlamalar uygulanmaz, damardan sürekli sıvı alımı olmamaktadır. Bunlar yatan hastaya göre belirgin olan avantajlarıdır).

Ayaktan cerrahi girişimlere örnekler :

Biyopsiler, küçük ve batın içi müdahale gerektirmeyen fıtıklar, varikosel ameliyatı, ciltte yer alan yüzeyel kitle çıkarılmaları, şaşılık, genel anestezi altında muayene olacaklar, küretaj, düşük, orta kulağa tüp yerleştirme, artroskopiler, menisküs ameliyatları, tomografi gibi radyolojik tetkikler, sünnet, küçük diş cerrahi girişimleri gibi ..

Ayaktan müdahale anestezi tekniğinde, sıkça rastladığımız uygulamalardan; biopsi amaçlı tanısal girişimler – küretajdan (kadın doğum konulu), mide barsak endoskopilerinde uyguladığımız kısa süreli anestezi uygulamalarımızdan söz edelim :

Buradaki uygulama ambulan anesteziyle eş değerdedir. Ancak cerrahi işlem süresi kısıtlıdır ve genelde ameliyathane dışı ortamlarda gerçekleştirildiklerinden, sürenin uzaması istenmez.Yaklaşık 20 dk. altında sonlanacak, klinik bir rahatsızlığı olmayan sorunsuz vakalarda uygulanan kısa süreli bir uyutma tekniğidir. Bu klasik anlamda tam bir genel anestezi değildir!.Hastanın işlem sırasında bilinci yoktur (uyur durumdadır) ama pek çok refleks ve diğer parametreler (solunum gibi) hastanın kontrolündedir.Bu işlem içinde, en az 4 saat tam açlık gerekecektir.

Kullanılan ilaçlara bağlı olmakla beraber, genelde işlem sonrası ilk 1 saat içinde hafif bir uyku hali ve nadiren uzun süren bir baş dönmesi ile hasta evine refakatçı kontrolünde gidebilir. 30 dk. içinde yemek yiyebilir. ve cerrahi bir sorunu yoksa ve kendini iyi hissediyorsa, hasta o günkü sosyal yaşantı ve aktivitesine işlemden birkaç saat sonra devam edebilir.

 Ambulan uygulamalar :

  • Karın içi cerrahi girişimlerde yapılmamalıdır !
  • Çok küçük bebekler ve bakıma muhtaç yaşlılarda yapılmamalıdır!
  • Solunum yollarında enfeksiyon varsa uygulanmamalı !
  • Kalp damar,solunum yolları,endokrin sistem hastalıklarında yapılmamalıdır !
  • Sürekli ilaç tedavisi görenlerde yapılmamalıdır !

Anestezi tipi de, vakalarda genel yada sinir blokları, infiltrasyon, seklinde planlanabilir. Epidural veya spinal anestezi ise var olabilecek sorun ve komplikasyonlarının bilinmesi şartı ile daha yakından hasta izlemiyle ve hastanın taburcu edilmeden önce ilgili doktor teyidi sonrası uygulanabilir.

Ambulan anestezi alan hastalar taburcu edilirken ;

Gereğinde danışabileceği, bilgi alabileceği haberleşme sistemiyle temas imkanında olmalıdır. Açık bilinç,düzenli davranış, yürüme yeteneği, stabil dolaşım ve solunum durumu gibi koşullar değerlendirilerek hasta taburcu edilir. Sonrası içinde, özellikle motor fonksiyonlar, karar verme, araç kullanma yeteneği açısından anestezi uygulamasını takiben en az 24 saat kısıtlama (aile bireylerince yakın gözetim) olmalıdır.

Sıklık ile karşılaştığımız bir sorudayız!..Özellikle genel anestezi uygulamalarında ve diğerlerinde en çok sorulan ve hastaları tedirgin eden, beklenmeyen sorun ve sıkıntılarda hasta olarak sizlerin de rolü olacaktır..Bunu unutmayın!. Anestezi riskine etki eden enemli faktörler aşağıda sıralanmıştır.

Bir hastanın anestezi alıp alamayacağı sorusu sıklıkla karşılaşılabilen durumdur. Bunun belirlenmesinde kesin kurallar yoktur.Özellikle hayati bir cerrahi müdahale gerkecekse, sorun hastanın anestezi alıp alamayacağı değil, en iyi şekilde nasıl anestetize (ağrısız cerrahiye hazırlama) edileceğidir.Hastalar bu durumlarda optimal koşullarda ameliyata alınacak, gereğinde lokal veya bölgesel teknikler denenecektir.

İleri yaş, erkek cinsiyet, sigara, şişmanlık, tekrarlayan enfeksiyonlar, kan elektrolit bozuklukları, derin anemi=kansızlık, yakında geçirilmiş travma, tekrarlanan cerrahi işlemler, kalp-akciğer-karaciğer-böbrek-solunum-endokrin yetersizlikleri cerrahi ve anestezi riskini arttıran önemli faktörlerdir..

 

ANESTEZİ UYGULAMALARINDA İSTENMEYEN SORUN VE SIKINTILAR ?

 

 

Cerrahi ve anestezi uygulamalarında meydana gelebilecek istenmeyen sorunların (ölüm dahil) oluşumunda gözden kaçan ana hususlar aşağıda sıralanmaktadır.

• Ameliyat öncesi eksiklikler : Hastanın operasyonunda gerekli olan muayene ve tedkiklerin atlanması,uygun olmayan cerrahiye uymayan anestezi seçimi,var olan bir ciddi yandaş hastalığın atlanması gibi..

• Operasyonda yapılan hatalar : Kullanılan malzemelerin uygunsuz olması,yanlış ilaç seçimi,yanlış anestezi uygulaması,hastanın izlenmesinde yetersizlikler,tekniğin tam bilinmemesi, deneyim ve beceri eksiklikleri, zamanında farkında olamama, yetersiz tedavi,önemsememe ve ihmal,mekanik hata gibi yetersizlikler..

• Operasyon sonrası eksiklikler : Meydana gelen sorun ve sıkıntıların en fazla görüldüğü nedenidir.Genel anesteziden yeni çıkan hastanın tam uyanmaması, koruyucu reflekslerin geri dönmemesi, yakından izleme ile hastaların takip edilememesi, izleme hataları,takip olanaklarının yetersizliği..

• Organizasyon hataları : Ekip içi koordinasyon bozukluğu, yetersiz personelle çalışma, gerekli önlemleri almama..

• Yetersiz uzmanlık : Ekibin kendi sahalarında tam deneyimli olmamaları, ekip arasında uyumsuzluk..

• Alet malzeme hataları-teknik sorunlar : Yetersiz bakım, yanlış kullanım,tam uygulanmayan kontrol, kullanımda teknik bilgi eksikliği..

Ve göz ardı edilmeyecek olan hastanın genel durumu ve yandaş olan (olumsuz etkili ) hastalıkları istenmeyen sorunların nedenleri arasındadır..

Not : Günümüzde anestezi eğitimi sonrası deneyim, tecrübe ve uygulama metodları çok iyi gelişmiş ve anestezi uzmanları bu beceriyi kazanmış durumdadır.Ayrıca kullanılan cihazlar, ilaç ve malzeme son derece güvenirliği arttırılmış, alarm mekanizmalı düzeneklere sahiptirler.Bunun yanıda hastanın yakından hassas bir şekilde takibi (monitörizasyon ) de ek güvenirlik sağlayacaktır. Bunlardan dolayı günümüzde anesteziye ait sorun ve komplikasyonlar gitgide azalarak, güvenilir anestezi uygulamalarının yolunu açmıştır.

 

CERRAHİ VE ANESTEZİ SONRASI NE TÜR SORUNLAR YAŞANIR ?

* Solunum bozuklukları : Dilin geri düşmesiyle solunum yolları tıkanabilir.Horlama da bir solunum sıkıntı sebeplerindendir.Daha ilerisi hipoksiyle (kandaki oksijen düşüklüğü) sonuçlanır.Solunum fonksiyonu, anestezi sonrası yakından izlenmesi elzem olan bir sistemdir..Erken uyanma döneminde sık aralıklarla takibi gerekir.

* Hipotansiyon : Tansiyon düşmesinin en sık nedeni sıvı alımındaki azlıktır.Diğer sebepler araştırılmalıdır.

* Hipertansiyon : Çoğu kez ağrıya,hipoksiye, fazla sıvı alımına bağlıdır.

* Kalp ritim bozukluğu : Elektrolit bozukluğu (kanda iyonlardaki değişimler-Na,K,Ca) hipoksi, kardiak primer hastalıklar nedendir.

* Kas titremesi : Genel anestezi sonrası sık görülür. Kullanılan anestezik ilaçlarla sıklık artar.. Sebebi tam belli olmamakla beraber, oksijen tüketim artışına bağlanmaktadır.

* Hipertermi : Vücut ısısının artmasıdır. 38,5 dereceye kadar tolere edilir, sonrası acil tedavi gerektirir.

* Bulantı kusma : Anestezi ve cerrahi sonrası en sık görülen sorundur. Açık batın cerrahisinde görülme sıklığı artar.Hastayı zorlarsa tedavi gerektirir. Önceden var olan mide barsak,psikolojik faktörler de eğilimi arttırır. Ağrı ve hipotansiyonda bulantıya neden olabilir. Anestezi sonrası kusma “narkozu atma” halk benzetmesine kesinlikle uyan bir gerçek değildir!.Kusarak anesteziden uzaklaşılmaz!..

* Ağrı : Cerrahi sonrası her hastada görülebilecek bir sorundur. Beklenen bir durum olduğundan, önceden belirlenen yöntemlerle şiddeti azaltılabilecek durum olduğu gibi, tedavisi mutlak gereklidir. (hasta kontrollü analjezi yöntemleri )-ilerde değinilecektir!

Aslında ağrının oluşumu bir sorun değil sonuçtur.Cerrahi varsa sonrasında ağrı da olacaktır ..

 

AMELİYAT ÖNCESİ VİZİT VE HASTANIN AMELİYATA HAZIRLIĞI ( tanışma )

 

AMELİYAT ÖNCESİ VİZİT & HASTA HAZIRLIĞI :

Cerrahi girişimlerde anestezi uzmanı operasyon öncesi ve sonrası erken dönemlerde (ayılma = uyanma odasındaki takibinde ki bu yapılan cerrahiye,süreye,hastanın öncesi ve sonrası var olan kliniğine vs. bağlı olarak ortalama ilk 1-3 saatlik zaman dilimini içermektedir) hastanın yaşamsal fonksiyonlarının sağlanma ve idamesinde sorumluluğu taşımaktadır. Bu nedenle uygun tedavi ve bakım için,amaçlanan  operasyon öncesi hastabaşı vizitin yapılması, güvenlik ve önemliliğin gereğidir. Bu işlemin (premedikasyonun) yapılma amacı da ;

• Hastanın fiziksel ve psikolojik durumunun, dayanıklılığın ve riskinin değerlendirilmesini belirleyecektir.

a – Fiziksel durum anestezistin yapacağı fizk muayeneye dayanır.Bu da anemnezle (öykü alma) başlar.
b – Psikolojik hazırlık : Önemli aşamalardan biridir.Gerek hasta gerekse hasta yakınları ile görüşme ile başlar.Farklı nedenlerden kaynaklanabilen,hastada bir gerilim ve endişe halinin (varsa) kaldırılma amacını güder.Bu gerilim de hasta ile kurulan diyalogla ve yapılacakların hastaya anlatımı ile sağlanabilir.Gereğinde ilaç gereksinimi karşılanabilir.

 • Varsa ameliyat öncesi yandaş hastalık (kalp, solunum, metabolik vs.) durumun düzeltilmesi için ek tanı uygulamalarının ve tedavisinin belirlenmesini sağlayacaktır.

 • Belirlenecek uygun anestezi yöntemi (genel yada bölgesel) ve monitörizasyon şeklinin (hasta izlem ) seçimini sağlamak.

 • Kullanılacak anestezi yöntemini açıklayarak,bunların hasta tarafından yada vasisinden imzalı onayın alınmasını sağlamak (yasal prosedür)

 • Uygulanacak ilaç ve psikolojik yaklaşımla korku ile heyecanı azaltılacaktır.

• Tüm bu uygulamalar için kullanılacak ilaçların reçete edilmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Bunlardan önce anestezi uzmanı, cerrah ile önceden görüşüp yapacağı girişimi ve hasta ile ilgili diğer konuları mutlaka konuşmalıdır. Hasta cerrah tarafından değerlendirildikten ve cerrahi onayı alındıktan sonra,sıra anestezi vizitine gelmelidir!.

 

Vizitin ilkeleri :

• Hastanın beraberinde getirdiği bulgu ve tıbbi belgeler veya daha evvel ayni hastanede kazanılmış bulguların değerlendirilmesi ve incelenmesi

• Açıklamalar ve öyküye ait gerekli dökümantasyonların hazırlığı

• Detaylı fizik muayenenin yapılması

• Açıklama konuşması ,uygun olan ve belirlenecek anestezi şekli ile uygulama tarzının değerlendirilmesi

• Tamamlayıcı ilaç tedavisi uygulaması (varsa ek hastalığa ait ilaç tedaviyle, operasyon için rahatlatıcı ilaç uygulaması – cesaret iğnesi -?).

Cesaret iğnesi diye bir uygulama kelime karşılığı olarak bizde yoktur. Halk arasında kabul gören bir uygulamanın amacı, operasyon öncesi gece veya saatlerde hastayı rahatlatmak, endişeyi ve anksiyete’yi baskılamak amacını güder.

 

HASTA DOSYASI VE RUTİN İNCELEMELER :

Hastaya ait dosya kayıtlarında operasyon öncesi olması gerekli belgeler gözden geçirilmelidir.

 • Varsa ön hastalığı ile şu anki kliniği ,kullanılan ilaçlar,öncesi yapılmış tetkikler ve yorumlar (varsa epikriz notu). Bunlar hem zaman kazandırır,hemde tekrarı önler.
• Hastanın yattığı an sonrası var olan bulguları, seyri, ek sonuçları ve varsa konsültasyonları, hemşire gözlem formu değerlendirmesi önem arzeder.

Laboratuar incelemeleri :

Bu istemler rutin biokimyasal istemler olarak değil de, hastanın klinik durumuna, öyküye, ameliyat şekline göre belirlenerek istenmelidir. Önemli olan konu, hasta başı muayene ve vizitte elde edilen bulgulardır.

Nedir bu istenen tetkikler :

• kan sayımı (Hb-Hc ) : Kansızlık – anemi – açısından önemlidir, varsa cerrahi öncesi kan verilerek düzeltme imkanı tanır.
• serum elektrolitleri ( Na,K,Ca vs )
• Pıhtılaşma faktörleri : özellikle kanı sulandıran bir ilaç kullanımı, uzun süreli aspirin kullanımı kanama eğilimini arttırır.Uyarın!
• Kan şekeri, karaciğer fonksiyon testleri, böbrek fonksiyon testleri (üre,kreatinin)
• Bulaşıcı sarılık (hepatit) testi. Bulaştırıcılığı ile personele ve diğer hastalara bulaşma riski açısından önemlidir..
• EKG : kalp elektrosu, özellikle sorun olmasa da 40 yaş sonrası gerekir. Gençlere – kalp sorunu olmayanlara yapılan muayenede gerek duyulmayabilir?
• Akciğer grafisi – röntgeni : solunum sıkıntısı olan her hastada mutlakgerekir, 40 yaş öncesi ise muayene belirleyici olabilir.

Laboratuar istem kararlarında bekleme zamanı, ne derece yararlı olabileceği,masraflar gibi parametreler de belirleyici olabilmektedir !

Ve sıra geldi hastamızla baş başa hazır dosya eşliğinde muayenesine – preoperatif vizite-

 

ANESTEZİ İÇİN HASTA MUAYENESİ ( anamnez = öykü alma )

 

 

* Anamnez : doktorun hastaya teşhis koyma amaçlı olarak ona sorduğu sorular sonucu elde ettiği hastanın öyküsüdür. Hastanın mevcut ya da geçmiş hastalıkları hakkında, kendisinden ya da bir yakınından alınan bilgilerdir.Anamnez,  hastalığın teşhisinde en önemli adımlardan biridir. 

Burada amaç hasta ile sağlığı konusunda yapılan bir paylaşımdır.Sorulacak ve cevap alınacak sorular kısaca ;

• Şu an var olan şikayetler (gelişme şekline göre),
• önceden geçirilmiş hastalıklar, kazalar ve ameliyatlar, varsa anestezi uygulanmış mı ? nerede ve ne şekilde bir uygulamaya maruz kalınmış?..,
• bunlara ait bir (uygulama) sorun olmuş mu ?, ne önerilmiş ? gibi sorularla hastanın öz geçmişi öğrenilmelidir.

Ayrıca, kullandığı ilaçlar ,sigara gibi kötü alışkanlık sorgulaması ,alerjik öykü araştırması, diş protez takılımı gibi bazı konular sorgulanır.

Daha sonra anestezist hekim tarafından detaylı fizik muayeneye geçilir. İlgili hekim muayenesi sonrası gerek görülürse ek tetkikler, diğer branşlardan konsültasyonlar istenebilir. Özellikle tıbbi bir ön hastalığı olan hastada aciliyet yoksa operasyonu ertelenir ve var olan hastalığı için tedavisi planlanarak, yapılacak ameliyata daha sağlıklı hazırlanır. Ameliyata hazırlanan hastalarımızda gerek bizim için gerekse hasta için önemli sorgulamalarda yer alan bazı konulara kısaca açıklık getirelim.

Var olan bir başka rahatsızlığı için pek çok kişi bazı ilaçları tüketmektedir.

Anestezi uygulamaları, bazı anestezik ajanların hastaya uygulanması ile sağlanır. Bu nedenle kullandığımız bu bize özel ilaçlarla, hastaların kullandığı ilaçların bir bölümü uygulama esnasında karşılıklı etkileşir.Bu etkileşimler beklenmedik reaksiyonlara neden olabilirler. Kullanılan ilaçların etkileri potansiyalize olabileceği gibi, bazı anestezik ilaçlarında etki gücü artmış olacaktır.Bu nedenle kullanılan  ilaçların gerektiğinde dozları ayarlanır, gerksinim halinde başka ilaca geçilir yada kısa süre için o ilaç kullanımı bırakılır.Mutlaka özellikle son hafta içinde kullandığınız ilaçları doz ve süreleriyle beraber anestezi doktoruna yada hekiminize aktarın.

Zamanımızda kronik kullanımı olan bazı ilaçlar pek kesilmeyi gerektirmeyebilir.Esas olan tabiiki doktorunuzun kararıdır!

 

KULLANDIĞINIZ İLAÇLAR VE ANESTEZİ İLE ETKİLEŞİMLERİ

 

 

Genel olarak cerrahiye giden hastalarımızın var olan cerrahi sıkıntıları (apandisit,safra kesede taş, fıtık,vs.) yanında ek olarak, yandaş seyreden bazı rahatsızlıkları da bulunmaktadır. Bu rahatsızlıklar kimi hastada tedavide, kiminde ise tedavi açısından kontrolsuzdür.Özellikle kontrolsüz ek rahatsızlığı olanlar ,gerek cerrahi gerek anestezi için ek bir sorun getirebilir gruptandırlar.

Var olan bu ek hastalıklarınızda sizler bir hekim kontrolunde bazı ilaçları kullanırsınız. İşte bu kullanılan ilaçlar ile, bizlerin ameliyatta kullandığımız anestezik ilaçlarlar karşılıklı etkileşebilir ve istenmeyen sorunlara neden olabilirler. Bu sebeple kullanımda olan ilaçlarınızı ve tedavi durumunuzu mutlaka ameliyat öncesi vizitte anestezi doktoruna iletiniz.

Sık kullanımda olan bazı ilaçları ve anestezi öncesi neler yapılacağını kısaca değerlendirelim.

  • Kortikosteroid (kortizon) kullanımı : Genelde tedavi sürdürülür, kesintiye gidilmez.Hatta ek stres olacağı için doz arttırımınada gidilir.Bu tedavi durumu yakın takip ile ameliyat sonrası 3 günü de içine almalıdır.Yükseltilebilen bu ilaç dozusonra düşülerek kullanılan idame dozuna getirilir.
  • Antihipertansif /Tansiyon ilaç / (aritmi –B.blokerler ) kullanımı : Tedavi edilmemiş yüksek tansiyon, anestezi ve cerrahi için büyük bir risktir.Eskiden kullanılan bazı        tansiyon ilaçları ameliyat öncesi 1-2 hafta önce kesilirdi. Ama günümüzdeki ilaçların çoğunda, tansiyon kontrol altında iken ( Büyük –14 , Küçük – 8,5 altında ise ) kesinti uygulamasına gidilmemektedir.Aldığınız saatte son gün dahi alınacak ilaçlardandır. 
  • Kalp yetmezliği ilaçları :   Geniş bir grubu içerir. Bu gruptaki ialçları doktorunuza danışın.
  • Antidepressanlar & psikiyatrik ilaç kullanımı : İçeriğinde pargyline, marplan olan bazı ağır grupları ki artık zamanımızda bunların rutin kullanımı görülmemekte; bunlar operasyon öncesi 2 haftada kesilen ilaçlardandır. Günümüzde sık kullanımı olanları ise (Xanax, tolvon, depreks, prozac, cipralex, ludıomil vs ) ilacın öncesi son 2 günlük kesintiye uğradığı ilaçlardır (bazen kesilmeyebilir-doktorunuza danışın!). Yani ameliyat gününe kadar tedavi dozunuza devam edilir ilaçlarda vardır.Laroxyl gibi içeriği trisiklik olarak adlandırılanlar, operasyondan 3-5 gün öncesi kesilmesini önerenler vardır ! Şizofrende eski kullanımda olan lityum ise son 1 hafta alınmamalıdır.
  • Astma tedavisi ilaçları (bronş genişleticiler) :  Genelde ameliyat öncesi son 1 güne kadar kullanımı mümkün olanlardır.
  • Antibiotik kullanımı : genelde sorun yartamaz
  • Doğum kontrol hapları: İçinde östrojen olanlar pıhtılaşma mekanizmasını bozduğu için son bir ayda kesilmelidir.
  • Diabet ialçları : İnsulin alanlarda doz ve kısa / uzun etkili olanlarının seçimi ve değişimi gerekebilir.Ağızdan alınanların bir kısmı operasyon öncesi 2 günde kesilir, insüline geçilir.(Diabet programı uygulaması, endokrin polikliniği)
  • Alkol & sigara & ilaç bağımlılığı : Daha önce konuya değinildi..
  • Küçük doz da olsa aspirin kullanımı ; Müdahale ortamında kanama riskini arttıracağından bazı küçük cerrahilerde günümüzde (100 mg aspirin alanlarda – kan sulandırıcı amaçlı) kesintiye gerek olmayabilir..Ama cerrahi alan büyük ve endişe varsa cerrahınıza danışılarak operasyon öncesi 7 gün sürede kesilmesi gerekebilir!

* NOT : Kullanılan ilaçların kesinti veya devamında doktorunuzun insiyatifi geçerlidir !

 

Radyoterapi de anestezi için bir başka olumsuz etkendir.Yüksek doz uygulamalarında anestezi günlük olarak ertelenebilir.

Alkolizm başlıca sorundur.Bu grup hastalarda ek olarak birde organ ve değişik sistem fonksiyonel bozukluklar ek bir risk oluşturmaktadır.

Narkotik alışkanlıkları, uyuşturucu kullanımı anestezi uygulamalarını kısıtlayan durumlardır. Bu tür kullanımlar mutlaka hekime iletilmelidir.

 

Sigara kullanımı :

Nikotin, kalp damar sistemini dolayısıyla kalbi ve kan basıncını olumsuz etkileyen faktördür.Karbonmonoksit (içime bağlı) oksijenin kandan dokulara taşınmasını engelleyen bir nedendir.Bu etkileriyle kalbin yükü artacaktır.Sigara akciğer içinde mukus sekresyonunda artma ve koyulaşmaya, enfeksiyonlara eğilim artmasına neden olur. Küçük hava yolları daralır, sonuçta akciğer kapasitesi ve fonksiyonları azalacaktır.Solunum yolu enfeksiyon riski de, içmeyenlere göre kat kat artmıştır.
Sigara alımının bırakılmasını takiben ilk 24 saatte değişim olumlu olarak başlayacaktır.Nikotin kanda azalır,kalbe ulaşan oksijen miktarı artmaya başlamıştır.

Birkaç gün sonra balgam miktarı azalmakta, 1 ay sonrası ameliyata bağlı enfeksiyon riski azalarak sonuçlanacaktır. 5 yıllık bir terk hemen hemen sigara içmeyenle risk açısından ayni düzeye inmiş olacaktır.Bilinen cerrahi girişimlerde hiç olmazsa en az 1-2 ay öncesi sigara içimi bırakılmalıdır.Bu sizin lehinize olacak bir uygulamadır.

Anestezi uzmanı ile görüşmeniz bitti..

 

Son olarak doktorunuz ameliyat  öncesi ortalama son 6 saatin tam olarak ( oruç tutma açlığı ) AÇ GEÇİRMENİZ GEREKECEĞİNİ, SU DAHİ İÇMEYECEĞİNİZİ size uyarı ile bildirecektir.Bunu sakın unutmayın !

 

Neden aç kalıyoruz ?

Erişkin midesi yenilen gıdalara göre (sıvı, yarı katı, katı ve hazım durumuna bağlı) yaklaşık 4 – 6 saatte tamamen boşalır.Özellikle genel anestezi uygulamasında anestezinin başlangıç döneminde, bilinç kapalı olduğundan bazı koruyucu refleksler (yutkunma, öksürme gibi) baskı altında kalır. Tok midede bu risk ile bir kusma gelişecek olursa, mide muhteviyatı solunum yollarını tıkayarak,oksijensizliğe ve çok ciddi sıkıntılara yol açabilir.Bu nedenle ameliyatlarda tam açlık beklenir. Ancak, acil cerrahi girişimlerinde gerekli önlemler alınarak bu riskle operasyona geçilebilmektedir !

Gebelikte mide boşalma süresi biraz daha uzundur.. Bu rejim bölgesel anestezi teknikleri için de geçerlidir .Bu nedenle aç kalmaktasınız.

Genelde anestezi ve cerrahi sonrası ağızdan gıda alımı başlangıçta sıvı olmak üzere, operasyon sonrası 4 – 6 saati bulur.

Bu batın ameliyatlarında ve özel durumlarda daha uzun süreyi alabilir.Gaz çıkartmak ve kişinin toleransına bağlı olarak, doktorun hastasını muayene edip yemek yeme sürecinin başlaması ; hastaya ,cerrahiye ve diğer faktörlere bağlı olabileceğini de unutmayın !

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 
 

]]>
Anestezi Uygulamaları-Onam Formları https://anesteziwebline.com/halka-ozel/anestezi-uygulamalari-onam-formlari/ Thu, 09 Mar 2017 19:20:39 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=205  
 

HASTA HAKLARI – AYDINLATILMIŞ HASTA BİLGİ & ONAM FORMU

 

Son zamanlarda sıklıkla gündeme gelen bir konu için yazma gereği duydum.Aşağıda yer alanlar (onam formu) genel bilgilendirme amaçlıdır.. Hastanelerde haklarınızla ilgili merkezler mevcuttur.Sağlıkla ilgili tüm girişimsel işlemlerde size yapılacaklarla ilgili bilgilendirme, karşılıklı (hasta-hekim) görüşme ile dosya kayıtlarınıza alınacaktır !

Hasta Hakları Yönetmeliği, sağlık durumlarıyla ilgili bilgi alma hakkına sahip olunduğu bir yönetmeliktir..

“Madde 15- Hasta; sağlık durumunu, kendisine uygulanacak tıbbi işlemleri, bunların faydaları ve muhtemel sakıncaları, alternatif tıbbi müdahale usülleri, tedavinin kabul edilmemesi halinde ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçları ve hastalığın seyri ve neticeleri konusunda sözlü veya yazılı olarak bilgi istemek hakkına sahiptir.” der….( Hasta hakları yönetmeliği, Resmi Gazete, Tarih: 01.08.1998; Sayı: 23420 ) (S.B Hasta Hakları Yönetmeliği – buradan bakın / yada buradan)

 

Tanımlar :

  • Aydınlatılmış Onam :

“Bilgilendirilmiş yada aydınlatılmış onam; riskleri, yararları ile, alternatifleri ve onların da risk ve yararlarını kapsayan tedavi uygulamasının, hekim tarafından yeterli düzeyde ve uygun şekilde açıklanmasından ve hasta tarafından hiçbir tereddüde yer kalmayacak şekilde anlaşılmasından sonra, tıbbi tedavinin, uygulamanın hasta tarafından ‘gönüllülükle kabulü’ olarak tanımlanır.”

  • Standart İçerikler neler olmalıdır?

· Hastalığın tanısı
· Hastalığın nedenleri ve klinik seyri
· Önerilen tedavi yada uygulama amacı
· Tedavi için düşünülen tıbbi girişimin süresi
· Önerilen tedavi yada girişimin riskleri,komplikasyon ve olası sonuçları
· Önerilen tedavi yada uygulamaya alternatif olabilen tedavi seçenekleri
· Önerilen tedavi yada uygulamanın hasta tarafından reddi sonucu hastada yaratabileceği sorunlar
· Önerilen tedavi yada uygulama kabulü ile gözlenecek beklenir avantaj ve sonuçlar
· Tedavi yada uygulamayı kimin sağlayacağı yada gerçekleştireceği
· Varsa tedavi ücreti hakkında hastanın bunu anlayıp kavrayabileceği şekilde bilgilendirilmesi
· Bu konuların hasta tarafından anlaşıldığının değerlendirilmesi vede hastaya anlatımın sağlanması hekimin sorumluluğunda olduğu kadar,hekimin açıklayıcı görevine karşılık hastanında açıklamayı alma & anlamaya çalışma & bilme sorumluluğu da bulunmaktadır.

. Hasta, hekimin kendisini bilgilendirmesinde sonra, bu bilgilendirmenin ne derece doğru-dürüst, yeterli olduğunu aşağıdaki soru-yanıtlarla sınayabilir.

1. “Bana söylenenlerin tümünü anladım ve kendi cümlelerimle ifade edebilirim.”
2. “Doktorum bütün sorularımı açık biçimde cevapladı ve kaygılarımı benimle konuştu.”
3. “Hastalık veya sakatlığımın ne olduğunu, kapsamını ve tedavi edilmediğinde ne tehlike ve sakıncalara yol açacağı biliyorum.”
4. “Sorunumla ilgili önerilen işlemlerin mahiyetini biliyorum.”
5. “Sorunumun başka şekilde tedavisinin olup olmadığını biliyorum. Eğer varsa, bunların risk ve yararlarının neler olduğu bana söylendi.”
6. “Bana önerilen işlemin benim için en iyisi olduğuna inanıyorum.”
7. “İşlemin yarar, risk, sakınca ve yan etkilerini biliyorum.”
8. “Başarı olasılığını biliyorum.”
9. “Tedavi olmadığımda ne olabileceğini biliyorum.”
10. “’Aydınlatılmış onam formu’nun ne anlama geldiğini biliyorum.”
11. “İmzaladığım formdaki her şeyi kabul ediyorum ve kabul etmediklerimin üzerini çizdim. Bu değişikliklerden doktorum haberdar oldu.”
12. “Tıbbi müdahaleyi yapacak kişilerin kimliklerini ve özelliklerini biliyorum.”
13. “Aklım başımda ve kendimi, kararımı veremeyecek şekilde sıkıntı ve baskı içinde hissetmiyorum.”
14. “Bu müdahaleden yeterince yarar göreceğimi ve bu yararın aldığım riskten ağır bastığını düşünüyorum.”
15. “İstemezsem, bu müdahaleye onam vermek zorunda olmadığımı biliyorum.”

· Hastanın bilgilendirmeyi istememesi,hekimin hasta tarafından doğru yada makul bir hükme varacağından kuşkulanması, hastanın yaşama isteğini ortadan kaldıracaksa veya intahar eğilimi varsa bu bilgilendirme yapılmayabilir.
· Hasta yapılacak bilgilendirmeyi anlayamayacak durumda ise (zeka düzeyi , şuur durumu vs.) bu bilgilendirme hastaya değil yakınına yapılır
· Eğer bu bilgilendirme ve onam hastada panik ve korku ile kendisinde yada bir başkasında zarar verme olasılığı bulunan bazı psikiyatrik hastalarda tıbbi onam alınma zorunluluğu olmayacaktır.
· Hastayı aydınlatmadan onayın alınması kusur, kandırarak alınması irtikap suçudur (Kamu görevlisinin görev ve yetkisini kötüye kullanmak suretiyle muhatap olduğu kişi ve kuruluş temsilcilerini zorlayarak bir maddi ya da maddi olmayan menfaat temin etmesidir).

İrtikap ile rüşvet arasındaki fark şudur. Rüşvette, genellikle rüşvet alan ile rüşvet veren arasında bir tür gizli anlaşma ve sözleşme mevcuttur. Oysa irtikapta, kamu görevlisi yaptığı işin yasadışı olduğunu bilerek ve karşı tarafın (muhatap olunan kişi ve kuruluş) güç durumda olmasından yararlanarak zorla ya da ikna yoluyla bir menfaat talebinde bulunur. )

· Hukuk mantığı, iddianın sahibini, iddiasını ispatla yükümlü kılar. Yasalarımız aydınlatmanın yazılı şekilde yapılması öngörmemiş olsa da, bazı tıbbi girişimlerde yazılı rıza şekli şartı aranmaktadır.

 

* Bilgilerde Gata – Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi (anestezi AD.) resmi web sayfasından bilgi paylaşımı mevcuttur !
* Yukarıdaki bilgiler size bir fikir verme amaçlıdır, detaylar için ilgili hastane “Hasta hakları” ünitelerinden alınabilir..

 

(Onam Formu için bir taslak-örnek)

ANESTEZİ HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM FORMU

 

Adı Soyadı :
T.C Kim. No :
Servis :
Protokol :

Sayın Hastamız ;

Var olan sağlık probleminizin çözülmesi amaçlı,ilgili daldaki uzman doktorunuz yönetiminde yapılacak olan cerrahi (tıbbi) girişimde işlemin yaratacağı ağrı dahil birtakım sıkıntıların yaşatılmaması (hatırlanılmaması) için tarafımızdan aşağıda planlanan anestezi uygulamaları yapılacaktır..
Anestezi adına size yapılacak bu girişimsel işlemler ( uygulamalar ) bilimsel ve etik düzeyde dünya tıp literatüründe kabul görmüş,halen tıpta geçerliliği olan anestezi uygulamalarıdır.
Lütfen net ve anlaşılır şekilde yazılanları dikkatle okuyunuz !

+++

Bana yapılacak olan cerrahi (yada tanısal) girişimde,tarafıma uygulanacak olan anestezinin tipi veya tekniğin yöntemi seçiminde ;
Benim arzu ve isteklerimin de değerlendirilebileceğini bilerek, şu anda var olan genel durumuma, yapılacak olan cerrahi müdahalenin yeri, tipi ve türüne, ayrıca bu işlemin süresine, benim sağlık durumuma uygunluğu yanında uygulanacak bu yöntemin, cerrahi işlemin (müdahalenin) en iyi şekilde yapılabilmesine olanak vereceğine, ek olarak benim yaşıma, bende mevcut olan başka sağlık sorunlarımın (yandaş hastalıklarımın) varlığına, müdahale için uygulama alanında (ameliyathanede) bana verilecek olan pozisyona, ameliyat ekibinin teknik ve personel gereksinim ve imkanları gibi diğer faktörlere bağlı olarak, benim için en büyük emniyetin sağlanıp cerahi ve uygulayan(operatör) için iyi bir çalışma şartlarının oluşturulması amacıyla “en uygun anestezi tekniğinin” tarafıma uygulanacağını bilmekteyim.

 

A – Eğer bana uygulanacak anestezi tekniği “genel anestezi” ise :
Ameliyat (müdahale) öncesi birebir görüştüğüm anestezi uzmanı tarafından yapılan muayene ve tetkiklerin incelenmesi ile, cerrahi girişimin bende yaratabileceği (yada var olabilen) korku ve endişelerimin giderilmesi amacıyla (premedikasyon işlemidir) ameliyathane dışında bana uygulanacak ilaçların bende rahatlık hissi yaratacağını, geçici unutkanlık ve / veya uyku halinde olabileceğimi ve sonrası müdahaleye alınacağımı bilmekteyim.
Daha sonra (genelde ameliyathane) müdahalenin yapılacağı ortamda benim güvenliğim için birtakım yaşamsal parametrelerin izlenmesi (monitörizasyonu) amacıyla ön hazırlıkların yapılacağını ;

  •   EKG – kalp – elektrotlarının vücuduma yerleştireleceğini
  • Özel bir iğne ile damarıma serum girileceğini (serviste de yapılabilir !)
  • Tansiyon ve parmak ucumdan kan oksijenimin ölçüm işlemlerinin yapılacağın
  • Eğer gereksinim olursa anestezi uzmanınızın gerek göreceği başka özel uygulamalarında yapılabileceğini bilmekteyim (böyle bir durumunuz varsa danışın !)..

Bu ön hazırlık sonrası damarıma takılan (ilaç içermeyen) serumdan uyutucu ilaçlarla / (yada küçük çocuklarda maske ile) uyutulacağımı, ardından bilincimin kaybolacağını sonrasında ise solunum yollarının güvenliği ve anestezi gazlarının (oksijen dahil) solunum yollarımla (akciğer) alımı için boğazıma bir plastik tüp yada gırtlak maskesinin takılacağını bilmekteyim (bu uygulamalar tarafınızdan hatırlanmaz, endişelenmeyin !).Kısa bir süre sonra müdahaleniz başlayacak ve siz artık bir şey hissetmeyeceksiniz.

Ameliyat yada müdahale boyunca yaşamsal fonksiyonlarınız, takip ve kayıt altında tarafımızdan yapılacak ve izlenecektir.Müdahaleniz bitme aşamasında anestezik madde verimi kesilerek, güvenli bir biçimde uyandırılacaksınız.Artık boğazınızda boru ve benzeri bir aparat kalmayacak, kendi solunumunuzla bir süre daha sizi takip edeceğimiz “ayılma odasına” alınacaksınız. Burada yetişmiş elemanlarca ve tarafımızdan nabız, solunum, ateş,bilinç ve uyanıklık durumunuzla, özellikle varsa ağrınızla takip altında tutulacağınızı unutmayın. Bu süreç o anki durumunuzla vede cerrahinize göre 1/2 -3 saat olabilmektedir.
Genel anestezi uygulamasında dünyanın her yerinde görülebilen sorun ve sıkıntıların temenni etmesek de, sizde de olabileceğini hatırlatırız.

Bunlar :

1 – Solunum sisteminizde olabilecekler ;

  • Sizin var olan anatomik yapınıza (dilin büyük,çenenin & ağzın küçük ,soluk borusunun ilerde olması vs. gibi gibi olumsuzluklar..), tekniği uygulayanın tecrübelerine bağlı olarak soluk borusuna yerleştirilecek olan tüp’ün yerleştirilememesi söz konusu olabilir.Anestezistiniz ya sizi uyandırır, bir başka zaman bir başka uygun tekniği dener, yada şartlara ve gereksinime (aciliyete) göre maske ile anesteziye devam edebilir.
  • Tüpün soluk borusuna yerleştirme işlemi sırasında / yada yerleştirelemediğinde, eğer tok iseniz (daha fazla riskle) kusabilirsiniz ! mide içereği ve asidi istemeyerek soluk borusundan akciğerlere kaçabilir. Ve ciddi olabilen bir sağlık sorunu ile karşılaşabilirsiniz (doktorunuza danışın!).Bunları yaşamamak için mutlaka ameliyat yada girişimden önce en az 6 saat tam aç kalmalısınız, su dahi içmemelisiniz.Ancak acil cerrahide bu süre zaruri olarak kısa tutulabilir (danışın !). Çocuklarda bu süre 2 – 4 saate düşebilmektedir.
  • Yukarıda anlatılan tüpün yerleşimi sırasında istemeyerek ağzınıza,dişinize ve dilinizle ağız boşluğuna zarar gelebilir.Bunlar özellikle sizin anatomik & yapısal ağız-çene – dil – damak bozukluklarınızda daha sık gözlenebilen sorunlardır.
  • Uyandıktan sonra özellikle beyaz tenlilerde, gebelerde, bayanlarda daha belirgin olarak soluk borunuza yerleştirilen plastik tüp etkisiyle (sigara içimi, kr. laranjit olayı arttırır) gırtlağınızda 2-3 gün sürebilecek ve kendiliğinden geçebilen kaşıntı, gıcıklanma ve tahriş durumunu, boğaz ağrısını yaşayabilirsiniz.

2 – Dolaşımsistemi sorunları ;

  • Serum takılan cildinizde yanma,kızarma ve tahriş hali nadirende olsa görülebilir.
  • Eğer sizde mevcut ise ,koroner arter hastalığı, hipertansiyon, diabet, kalp kapağı hastalıkları, ritim bozukluklarında gerek cerrahi gerekse anestezi riskiniz artabilir.
  • Çok nadirde olsa operasyon / işlem anında yada sonrası kalp krizi geçirebilirsiniz
  • Özellikle her ilaçta olduğu gibi anestezide kullanılan ilaçlara karşı alerji gelişebilir.Tansiyon ,nabız düşebilir.Dolaşım ve solunumunuz olumsuz etkilenebilir.

3 – Diğer sorunlar ;

  • Eğer gerekecek ise ameliyat sırasında kan transfüzyonu (nakli) uygulanabilir. Bunun risklerini size müdahaleyi yapacak ilgili hekiminizden lütfen öğrenin !
  • İşlem sırasında size yeterli önem verilerek pozisyonunuz verilirken, bazen istemeden verilmiş olan pozisyonunuzla sıkıntı yaşayabilirsiniz.Bunlar sinir zedelenmesi, adale ezilmesi, morarma, çizik, yanık şeklinde olabilir.Nadiren gözde tahriş halini yaşayabilirsiniz. Bunların çoğu tedavi gerektirmeyen ve kısa sürede hatasız geçebilen sorunlardır.

Tüm bu bilgiler ve alınacak önlemlere karşılık anestezi doktorunuzun size belirlediği bir “anestezi risk” grubunda olacağınızı biliniz ( sorunuz ! ).

Genel anesteziye bağlı ölüm oranının tesbiti güçtür ve bu oran modern ülkelerde bile tek başına anestezi kaynaklı olarak  1/200.000′ lere kadar istatistiksel değerlere ulaşmıştır.

 

B –Eğer bana bölgesel anestezi tekniği ( epidural yada spinal ) uygulanacak ise :

Size yapılacak ön hazırlık genel anestezide olduğu gibidir.Yukarıdakilerden farklı olarak uygulanacak bu anestezi tekniğinde ;

  • Bilincim kapanmadan (uyutulmadan) yanlızca ağrı duyusunun engelleneceğini, ancak dokunma duyusunun kalkmayacağını ve bana acı vermeyeceğini biliyorum.İşlem sırasında gerginliğim olursa küçük dozda rahatlatıcı ilaç alabileceğim uyarısında bulunuldu!
  • Belimden ve omurga arasından özel bir iğne kullanılarak işlemin tamamlanacağını ve yalnızca altında yer alan bölgenin uyuşacağını bilmekteyim.
  • Uygulama sonrası geçici süre hareketlerimin kısıntıya uğrayacağını biliyorum.
  • Uygun görülürse bu tekniklerde özellikle ameliyat sonrası ağrı tedavisi amaçlı kateter yerleştirilip, ilaç enjeksiyonu ile ağrımın kesilebileceğini biliyorum.
  • İşlemin oturur yada yan yatar pozisyonda yapılarak sonra yatırılacağımı bilmekteyim.

Uygulama sırasında yada sonrasında ;

  • Tansiyonumun ve nabız sayımın düşeceğini,bulantı veya kusmanın gözlemlenebileceğini bilmekteyim, anestezi uzmanımın gerektiği an ve uygun gördüğü girişimleri yapacağını kabul etmekteyim.
  • Özellikle spinal anestezide sonrası baş ağrısının oluşabileceğini, ne şekilde tedavi yapıldığını bilmekteyim.
  • İşlem sonrası geçici veya çok nadir kalıcı o bölgeye ait kanama, sinir zedelenmesi olabileceğini bilmekteyim.
  • Baazen işlem sonrası teknikten yada anatomik yapıdan kaynaklı ,yeterli anestezi sağlanamayabilir (yamalı blok – sorunuz !).Bu durumda ağrı duyarsanız doktorunuz bir başka yönteme baş vurup sizi uyutabilir, damardan ağrı kesici verebilir yada genel anesteziye geçebilir !
  • Çok ender olarak enfeksiyon riski (memenjit) vardır.Ancak işlem tamamen steril alanlarda uygulanır olduğundan görülmesi azalmıştır.
  • Kullanılan lokal anesteziklere karşı sizde allerji gelişebilir!
  • İşlem sonrası kalıcı olmayan bel ağrısı şikayetleriniz olabilir.
  • Nadiren katater veya iğne kırılıp kopabilir (cerrahi gerektirir)
  • İdrar yapmakta zaman zaman kısa süreli zorlanmalarınız (tutukluluk) olabilir.

(Yukarıda sıralanan olumsuzlukların görülebileceğini bilmekteyim)

 

Bütün anestezi işlemleri sırasında ve/ veya sonrasında beklenen veya beklenmeyen yan etkiler veya kalıcı ve geçici olabilen sorunların giderilebilmesi için tarafımdan azami önlemler alındığını unutmayın!.

  • Bana sunulan bu bilgilendirme ve onam formunda, anestezi girişiminde oluşabilecek riskleri, yararlar ve avantajları, muhtamel sakıncaları ile olabilecek alternatifleri yeterli düzeyde ve uygun biçimde bana aktarılmıştır, bu uyarılar bende hiçbir tereddüte yer kalmadan gönüllülükle tarafımdan kabul görmüştür.
  • Önerilen tekniğin tarafımdan reddi durumunda bende yaratabileceği sorunları da bilmekteyim (Doktorumun önerdiği teknik yada tedavi şeklini kabul etmediğim zaman ne tür sakıncaların olacağını bilmekteyim).Bana önerilen işlemin benim için en uygun olduğuna inanmaktayım.Bana uygulanacak anestezi girişiminde yeterince yarar göreceğimi ve bu yararın aldığım riskten daha ağır bastığını düşünüyorum.İstemesem bu müdahaleye onay vermeyeceğimi de bilmekteyim.
  • Bu tekniği bana uygulayacak anestezi uzmanını tanımaktayım.
  • Kaygılarım benimle paylaşıldı ve sorularıma uygun cevaplar aldım.

Aklım başında kendi rızamla ve baskı altında olmadan ne anlama geldiğini bildiğim bu onayı vermekteyim.

( imzalıyorum )

 
Sorumlu anestezi uz.doktor             Onay veren / yada vasisi                 Düzenleme tarihi  
(  imza – kaşe  )                                       ( Ad – soyad – imza )                                         … / …
 

 NOT :
Bu onam formunu imzalamakla siz tüm sorumluluğu almış olmadığınız gibi, anestezi uzmanınızın sorumluluğu da ortadan kalkmayacaktır. Tarafınızdan doldurulan bu belge sizi bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. 

 

** Yukarıda sunduğum onam formu her hastaneye ait matbu- standart bir belge değildir ! Kurumlarda farklı sunumlarda olabilir..Hedeflenen amacı için yeterli olabileceği düşünülerek tarafımdan hazırlanmıştır.

 

Bilgilerinize, Dr.Kaya ÇULHA

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 
 

]]>
Yandaş Hastalıklar ve Anestezi https://anesteziwebline.com/halka-ozel/yandas-hastaliklar-ve-anestezi/ Thu, 09 Mar 2017 19:15:18 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=227  
 

YANDAŞ HASTALIKLAR

 

Herhangi bir sebep ile cerrahi bir girişimsel işleme (operasyona) maruz kaldığınızda; Cerrahi patolojinin yanı sıra sizde var olan, ister  tedavi edilebilmiş ve kontrollü olsun, ister kontrol altına alınamamış durumu ile ek bir sağlık sorununuzun varlığı (akut yada kronik olarak) bazı istenmeyen sıkıntılarıda beraberinde getirecektir.Cerrahi sıkıntı yanı sıra bu sağlık sorunlarınız bazen daha ciddi olarak göz önüne alınmalı, var olan bu yandaş sağlık sorununuz kontrole edildiğinde yada düzeltildiğinde bekleyebilir cerrahi koşulları ile operasyona gitmeniz daha uygun olabilecektir.Yok cerrahi acil ve hayati tehlike arz ediyorse; cerrahinizin yanı sıra var olan ek yandaş sağlık sorununuz, beklenebilir sorun ve sıkıntıları ile beraber  artmış riskler ile ameliyata girmek durumunda kalacaksınız!

Bu nedenle eğer bir kronik – tedavi gören ek bir sorununuz var ise (diabet,  hipertansiyon, böbrek – kalp yetmezliği, KOAH gibi tıkayıcı solunum yolu hastalıkları – astım bronşit vs. ) bu hastalığın düzenli muayene  ve tedavi ile “kontrol” altında olması meydana gelebilecek bir cerrahi girişim ve anestezi uygulamalarında önem arz edecektir!m Ek sağlık sorununlarınız ve durumunuz için mutlaka hekiminize danışın!

 

ÖZELLİKLİ HASTALIKLARDA ANESTEZİ UYGULAMALARI 

 

 

+ SOLUNUM YOLU HASTALIKLARINDA ANESTEZİ

  • Üst solunum yolu hastalıkları : Yakında geçirilmiş yada geçirilmekte olanlar sorun olabilir.Bekletilebilen cerrahi ertelenir.Değerlendirmede ateş,balgam, nefes darlığı ve öksürük araştırılmalıdır. Acil girişimlerde mümkünse lokal yada bölgesel anestezi tercih edilir.Zorunluluk hallerinde genel anestezi de uygulanır.
  • Kronik Bronşit, Astma, amfizem : Uzun süre geçmesi,şişmanlık,sigara içimi,batın ve göğüs cerrahisi anestezi açısından ciddi risk oluşturur.Bunlarda remisyonları nedeniyle cerrahileri mümkünse kışın yapılmamalıdır.Bu hastalar önceden hastaneye yatırılıp, fonksiyonel olarak hazırlanmalıdırlar.Komplike olmuş vakalarda bölgesel anestezi (spinal-epidural anestezi yeğlenir).Özellikle alt batın cerrahisi (fıtık, sezeryan,vs) bu anesteziye uygundur. Ancak bu hastaların genel anestezi alamayacağı anlamına da gelmez.Bazı hastalar operasyon sonrası solunum desteği gerektirebilirler.

+  KALP HASTALARINDA ANESTEZİ

Bu grup hastalarda oluşabilecek sorun ve komplikasyonları nedeniyle, hastada var olan riskler önceden belirlenmelidir.Bunlara ait önlemler alınmalıdır.Kalp hastalarında anestezi riski ve uygunluk belirlenirken, önemli olan cerrahi girişimin aciliyet derecesidir.Büyük damar yırtılması, barsak delinmesi, hayatı tehdit eden kanamada artık bunun önemi kalmaz.Anestezi zorunluluğu vardır.6 aydan küçük kalp krizi öyküsü, belirgin kalp yetmezliği bekleyebilen cerrahilerde kesinlikle erteleme sebebidir.Bu hastalarda ek olarak anemi, sıvı elektrolit denge bozuklukları, aritmiler, kortizon kullanımı, diabet vs. gibi bulgular sorunu daha da arttırır.Genelde günlük işlerini rahat görenler, cerrahi ve anesteziyi iyi tolere ederler.Önemli olan kalbin pompa görevinin iyi olmasıdır. Ameliyat öncesi var olan yukarıdaki olumsuzluklar düzeltilmelidir. Hipertansif hastalarda herhangi bir anestezi yöntenminin diğerine belirgin üstünlüğü yoktur.Genel anestezi de tercih sebebi olabilir. Gereğinde bu hastaların kalp fonksiyonu için kardiolojiden konsültasyon istenebilir (efor testi,eko vs.)

Bu grup hastalara ameliyata hazırlanırken cerrahisi bekleyebilir ise, kesinlikle acele edilmemelidir.Bir kardiolog tarafından ; Kalp yetmezliği varsa düzeltilmeli,sıvı açığı yerine konmalıdır. Anemisi varsa tedavisi şarttır.Varsa ritim bozukluğu tedavi altında olmalıdır.Tansiyonu kontrol altında olması idealdir (büyük tansiyon : 14 ve altı, küçük tansiyon; 9 ve altı değerler ideal olanlardır).Kandaki elektrolitler (Na , K, Ca) seviyeleri normal olmalıdır.Sigara içimi artık sonlandırılmalıdır.

 

KALP HASTALIKLARINDA ANESTEZİ YAKLAŞIMI

 

Kalp damar hastalıklarında hastaların kendilerinde, sağlıklı olan bir başka hastaya göre normale göre artmış olan riskleri nedeniyle, yapılacak cerrahi işlem ve anestezi uygulamalarında var olan bu risklerin artabildiği her zaman göz önünde bulundurulmalıdır.Amaç yapılacak bir cerrahi girişimde ve anestezi uygulamasında bu riskleri en aza indirmek olacaktır.

Ameliyat öncesi hasta ile yapılan görüşme ve fizik muayene,yapılan tetkikler ile ameliyat öncesi iyi bir değerlendirme ameliyat için yönlendirici olacaktır.Ameliyat öncesi bazı faktörler olumsuz etkileyici olabilmektedir.

6 aydan küçük taze geçirilmiş infarktüsler (kalp krizi), yaş,kalp yetmezliği hikayesi, şeker hastalığı,kalp ritim bozuklukları, sigara öyküsü,kalp kapağı hastalıkları, kontrolsüz hipertansiyon riskleri arttıran önemli faktörlerdendir.

Amerikan Kalp Derneği ameliyat esnasında riski arttıran bu faktörleri 3 grupta toplar.

· Taze kalp krizi öyküsü, kalp yetmezliğiciddi kalp kapak hastalıkları ve aritmileri (ritim bozukluğu) büyük risk grubunu oluşturur.

· Diabet, kontrollü anjin (koroner göğüs ağrısı), eski kalp krizi ise orta derecede risk oluşturur.

· İleri yaş, EKG değişimleri, kontrolsüz hipertansiyon, efor kapasitesinde azalma ise düşük risk grubunu oluşturur.

Ayrıca bu risklere uygulanacak olan operasyonun tipi, süresi, yeri ve girişimin boyutu – büyüklüğü de etki edecektir.

· Acil ameliyatlar, damar ameliyatları, kanamalı ve sıvı kaybı oluşan cerrahiler yüksek riskli sınıfanda yer alacaktır

· Endoskopik, yüzeyel girişimler, göz ameliyatı ise düşük riskli sınıfta yer alırken diğer operasyonlar orta riske ait alacaktır.

Yemek yeme, giyinme, bulaşık yıkama ve kısa bir yürüyüş gibi aktiviteler ile efor azalıyorsa bu yüksek seviyeli efor kapasitesindeki azalmayı, merdiven çıkma, yer silme, hızlı yürüme ile gelişen efor kapasitesinde azalmalar da orta seviyeli efor kapasitesini, yüzme, tenis, futbol gibi aktiviteler ile gelişen efor kapasite azalmaları ise düşük efor kapasite azalmasını ifade edebilir.

Orta derecede efor kapasitesindeki azalmalar, artmış kardiak riskle beraberdir.

Operasyon öncesi yapılacak kardioloji konsültasyonları anacak kalple ilgili olan patolojiyi belirlerken,hastanın ideal olabilen koşulları ile ameliyata hazırlığı sağlayabilecektir.

Koroner kalp hastalıklarında genel anestezi ile bölgesel anestezinin birbirlerine üstünlükleri yada dez avantajları net olarak gösterilmemiştir.Önemli olan hemodinamik stabiliteyi korumaktır.

 

Önemli hatırlatmalar :

Öyküsünde göğüs anjinası <ağrısı> ve myokard enfarktüsü (kalp krizi) gibi, koroner damar hastalığı olan hastalar detaylı olarak incelenmelidirler. Kontrolü yapılmamış ve tedavi edilmemiş iseler bazı testlerin yapılması hastalar için uygun olacaktır.

Bir kişi kalp krizi geçirmiş ise ;

Yapılan çalışmalarda operasyon döneminde kalp krizi geçirme sıklığı kriz sonrası ilk altı ayda oldukça yüksek bulunmuştur.

Efor testi negatif veya şikayetsiz olarak normal aktivitelerini sürdüren hastaların operasyon sırası yeni bir kalp krizi geçirme riskleri düşüktür.

Artmış risk nedeniyle stabil olmayan göğüs anjinasında bekletilebilir operasyonlar yapılmamalıdır.

Eğer bir hasta nefes darlığı gelişmeden birkaç kilometre yürüyebiliyorsa ileri bir koroner damar hastalığı olasılığı azdır. Aktivitesi kısıtlı olan hastaların ise riskleri olup ileri tetkikleri mutlaka yapılmalıdır (kardioloji).

Bu hastalarda tanı amaçlı yapılması gereken ilk test EKG’dir. Ancak EKG’nin tanı değeri de tartışmalıdır. Koroner kalp hastalarının yarısına kadar olabilen bir bölümünde EKG normal bulunurken, bir başka bölümünde ise ileti bozuklukları nedeniyle net olarak değerlendirilemez.

Eforlu EKG, iskemi (kalbin beslenmesi) tanısında yüksek duyarlılıklı ve özgün olan testtir. Eforlu EKG’ye eklenen nükleer görüntüleme metotlarından Talyum sintigrafisi de iskemik (kalpte kanlanması az) yerlerin ve ölü alanların saptanmasında yardımcı olabilir. Talyum sintigrafisinde büyük defektleri ve sol kalp fonksiyon bozuklukları olan hastaların operasyon seyri sırasında, kardiyak riskleri yükselecektir! Ekokardiyografi (Eko) ile koroner kalp hastalıklarında kalbin duvar hareketlerinin fonksiyonel bozukluğu ve derecesi, iskemik ve ölü kalp doku alanlarının varlığı hakkında bilgi de alınacaktır.

Kalp yetmezliği hikayesi olanlar veya operasyon öncesi dönemde benzer şikayetleri bulunanların operasyon seyrinde kardiyak sorunları yaşaması beklenebilir. Özellikle istirahat halinde nefes darlığı olan hastalara özen göstermek gerekir.

Kapak hastalıkları ve özellikle kapak darlığı lezyonları operasyon seyrinde kardiyak sorunları arttırmaktadır. Aort darlığı kapak hastalıkları içinde kardiyak riski en fazla arttıran hastalıktır.

Hipertansif hastaların pekçoğu bizlere kontrolsüz hipertansiyon ile gelir. Kontrolsüz hipertansiyon ise operasyon döneminde yüksek oranda kalp beslenme bozukluğu ve kalp ritm bozukluğu ile seyreder.

Operasyon seyrinde tansiyon oynamalarını en aza indirmek için;  hipertansif hastalar aldıkları tedaviyi en az birkaç gün kullandıktan ve hipertansiyon kontrol altına alındıktan sonra opere edilmeleri uygun olacaktır.

Gebelik sağlıklı bir kadının adapte olabildiği birçok gebeliğe bağlı fizyolojik değişiklik ile seyreder. Oysa kardiyak hastalığı olan kadında gebelikle oluşan değişiklikler anne ve bebek için zararlı olabilir.

Gebelerde kalp hastalığı insidansı % 2′ lerdedir. Ciddi kardiyak hastalığı olan gebelerin belirgin bir bölümünde kalp yetmezliği gelişebilir. Gebede en sıklıkla ağırlaşma gösteren kalp kapak hastalığı mitral kapak darlığıdır. Yine mitral yetersizliği gebede en sık görülen ikinci kapak hastalığıdır. Mitral stenozuna zıt olarak bu hastalar gebeliği iyi tolere eder.

Uygulanacak anestezi türü, hastaya ve cerrahiye göre anestezi uzmanınca belirlenmelidir. Bazı durumlarda bölgesel teknikler (epidural) avantaj sağlayabilirken, bazen genel anestezi yeğlenebilecektir.

Ameliyat sonrası dönem de kalp hastalarında önem arz eder.Yaşanacak ağrı ve stres kalbin oksijen tüketimini arttırır.Riskli hastalar kalp başta olmak üzere belirli gün için monitörle yakından takip edilmelidir.

* Yukarıda anlatılanlar teorik bilgilerdir. Benzer şikayetleri olan hastalarımız, operasyon öncesi cerrah ve anestezistlerini görerek kendileri için gerekli yönlendirmeleri almalıdırlar.Kendinize bu bilgiler ile yorum yapmayınız!.Bu sunumda yer alanlar,  kişilere tavsiye niteliği taşıyamaz!

 

* Bilgi paylaşımında İstanbul Tıp Fakültesi Anestezi kliniği seminer notlarından alıntılar olmuştur.

 

KARACİĞER HASTALIKLARINDA ANESTEZİ

Gerek cerrahinin kendisi gerekse anestezi, karaciğer rahatsızlığı olanlarda fonksiyon bozukluğuna neden olabilecektir.Baazen ciddi yetmezlik tablosu gelişebilir.Bu hasta karaciğerin patolojisine ve kendi var olan fonksiyon kapasitesine bağlı olan bir durumdur. Karşımıza sıklıkla gelen karaciğer sorunu, hepatit ve sirozdur.

Karaciğerimiz büyük bir rezerv kapasitesine sahip organdır.Büyük bir bölümü etkilenmedikçe, fonksiyonları normal gözlenmektedir.Bu grup hastalarda beslenme durumu, nörolojik bozukluklar,karında sıvı toplanması, kan proteinleri sorun ve sıkıntılarla paralel giden parametrelerdir.Özellikle sirozda enfeksiyon, kanama, böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği çıkabilecek sorunların başında gelenleridir.Bekleyebilir cerrahiler karaciğerin toplanması amaçlı ertelenmelidir. Cerrahi gereksinimlerde, bölgesel anestezi yöntemleri veya lokal anestezi tercih edilirken, karaciğer koruyuculu genel anestezi uygulanabilmektedir.

 

BÖBREK HASTALIKLARINDA ANESTEZİ

Kronik böbrek hastalığı yavaş gelişen bir durumdur.Genel olarak tüm böbrek fonksiyonel kapasitenin % 60 kaybı söz konusu ise gelişir.Sıklıkla bu grup hastalara anemi-kansızlık, üremi ve kan elektrolit bozuklukları eşlik eder. Ayrıca bu hastalarımızda pıhtılaşma bozuklukları, bağışıklık mekanizma bozuklukları,hipertansiyon,kalp damar sorunları,akciğer sorunları, sıvı elektrolit denge bozuklukları, yorgunluk huzursuzluk gibi sinir sistemi bozuklukları,bulantı kusma kanama gibi sindirim sistemi bozuklukları ile beraber seyreden mülti sistem-organ defektleri mevcuttur.Bu grup hastalıkta anestezi seçimi, hastaya var olan fonksiyona, cerrahiye ve süresine bağlı olarak değişeceğinden kişisel ayrıcalık göstermektedir.

 

DİABET ( ŞEKER HASTALIĞI )

 

Bu hastalarımızda da pek çok sistem ve organ tutulumu vardır.Kalp, böbrek, beyin,sinir sistemi, görme fonksiyonları etki altındadır.Genelde ağızdan alınan ilaçları 2 gün öncesine kadar kullanımdadır.Kan şekeri % 200 mg. üstü insulin kullanımı gerektirir.Ameliyatlar sabah erkenden planlanır (uzun süre aç kalmamalı).Gerektiğinde ameliyat öncesi ağızdan alınan ilaçlar kesilir ve insuline geçilir.Enfeksiyonlar ve stres baskılanmalıdır. Bunlar insülin ihtiyacını arttıran olumsuz faktörlerdir.Kontrollü diyabette oluşabilecek sorunlar kontrolsüz diabete göre daha az sıklıkta gözlenir.En güvenilir yöntem lokal anestezidir.Sinir sistemi patolojisi yoksa epidural veya spinal anestezi denenebilir.Genel anestezide sık uygulanan yöntemlerdendir.Bu hastalara cerrahinin de olumsuz etkile olacaktır.

 

ŞİŞMANLIK

Adipositas olarakta tanımlanan bir durumdur.Burada hesap edilen ideal vücud ağırlığından % 20 oranında fazla artış vardır.İdeal ağırlığın 2 katı ise, hastalık derecesinde şişmanlığı tanımlar.
Bu hastalarda hipertansiyon, kalp yetmezliği, koroner hastalık, akciğer kapasitesinde azalma, hipoksi (oksijen yetmezliği), karaciğer patolojileri gibi sistemik bir çok sorunlar vardır.Bölgesel anestezi uygulamada teknik sorunlara neden olabilir.Normal kişilere göre gerek cerrahi gereksi anestezi açısından artmış bir risk söz konusudur.

 

TİROİD HASTALIKLARINDA, önemli olan hastanın ötiroidi (fonsiyon testleri normal + klinik olarak sağlıklı sorunsuz) olmasıdır. Acil cerrahi söz konusu değilse bu ayarlanmalıdır.Kanda T3-4 ve TSH değerlerini bilerek gelin!..

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

 
 
 
 

]]>
Anestezi Teknikleri, Uygulamalar https://anesteziwebline.com/halka-ozel/anestezi-teknikleri-uygulamalar/ Thu, 09 Mar 2017 19:10:57 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=244  
 

GENEL ANESTEZİ NASIL UYGULANIR ?

 

Sıklıkla merak edilenlerden bir konuda, genel anestezinin nasıl uygulandığına ait sorudur.Halk arasında genel anestezinin (narkoz diye tanımlanır, ama artık bu terimi kullanmayacağız !) uyku ile ölüm arasında bir yerde tutularak sağlandığı inancı vardır?!. Bu yakıştırma doğru değildir..

Bu iki kavramı, anestezi uygulamaları ile ayni kefeye koymak uygun olamaz. Yani cerrahi anestezi sırasında (genel anestezi uygulanmış ise) kişi ne ölüme yakındır, nede bilinen fizyolojik bir uyku durumundadır.

Nedir peki bu , nasıl oluyor da insan ağrıyı duyamaz hale gelebilmektedir ?

Anestezi teorileri ve mekanizmaları hakkında bugüne kadar sunulan pek çok araştırma ve çalışma ile henüz kesin olarak kabul gören bir etki mekanizması bulunamamıştır (nereye ve nasıl etki yapıldığı).

Anestezide kullanılan ilaçların ortak bir ilaç grubu olmamaları, etkilerinin yalnızca sinir sisteminde değil, tüm vücud sistem ve organlarında görülmeleri yanında özgül olmayan etkilerinin de varlıkları, etki mekanizmasını bu gün için kesinleştirememiştir.

Bununla birlikte kullanımında ilaç yoğunluğuna bağlı olarak, kendilerine has bir etki ile bilinç ve ağrı üzerinde, algılama fonksiyonları deprese (baskılama) olurken, bir takım hayati fonksiyonlar (yaşam için elzem olan sistem ve fonksiyonlar) korunmaktadır. Ancak artan dozların uygulanmasıyla, bu fonksiyonlarda olumsuz etkilenerek olay anestezi özelliğini kaybederek, gelişen yeni durum organizma için artık toksisiteye dönüşmüş olacaktır.

Her ne kadar uyku ile anestezi arasında benzerlikler (iki durumda da bir cevapsızlık hali vardır) olmasına karşın, anestezik ajanların bilinç kaybı oluşturmasında ; uyanıklığı sağlıyan bazı merkez ve sistemleri baskıladığı, buna karşılık uyku halini sağlıyan sistemleri uyardığı ileri sürülmektedir.

Bilinen yalnızca anestezik ajanların beyin zarı (korteks) ve retiküler aktive edici (uyanıklığı sağlıyan merkezler) sistemleri üzerinde olan etki mekanizmalarının tahminleri yanında, etki mekanizmaları açısından bu gün bilinmeyen pek çok konuların da var olduğu gerçeğidir.

Genel anestezik ajanlar, hastaya sıklıkla gaz veya buhar halinde solutularak yada damar içi yolla uygulanarak verilir. Seyrek olarak kas içi (adale), ağız yolu ve son barsak (rektal yol) yolu ile de verilebilir.

Vücudun ağrılı uyaranlara (ameliyat gibi) duyarsız hale getirilmesi genel anesteziden beklenilen amaçtır.Bu da yeterli derinlikteki anestezi uygulamasıyla sağlanır.Uygulanacak anestezi ne yüzeyel nede aşırı derin olmamamlıdır.

Günümüzde anestezi derinliğinin belirlenmesine yönelik, güvenilir klinik bulguların ve bunların izlenmesine yönelik yöntem ve teknik donanımlı monitörizasyon çalışmaları sürmektedir. Modern anestezi cihaz ve sistemleri teknolojiye ayak uydurmuş, güvenirliği artırılmış alarm sistemli düzeneklerle desteklenir hale gelmiştir.Kısacası abartılı algılanmaması koşulu ile;
Sağlıklı bir kişiye bu tür gelişmiş anestezi cihazlarıyla anestezi verildiğinde dikkatli bir izlem ile vede sistem arızası yok iken, bir sorunu yaşamak “olmaması gerek bir şansızlık / gereğinde yetersizlik” olacaktır denebilir.

Tabi bu uygulamalarımızda cerrahiye vede özellikle hastaya ait negatif faktörlerin de var olabileceği, risklerin oluşumunda en önemli etken olduğu kesin olarak da unutulmamalıdır.

Şimdi kısaca uyanık olarak ameliyat masasına alınan bir hastaya alışılmış bir genel anestezi uygulamasında neler yapılmakta olduğuna bir bakalım.

Yataklı servisinde yada ameliyathanede kendisine takılan bir damar yolu ile (serumun içinde bir ilaç vs. yok !) gelen hastamıza kanül içinden verilen bir ön anestezik ajanla önce hastamızın bilinci kapanacaktır (anesteziye geçiş). Bu süreç yaklaşık 20-40 sn. yi alır (halkımız arasında sayı saydırma tanımlaması yapılan dönemdir !).

Artık hastamız bilincini kaybetmiştir, buda uyuma olarak tanımlanabilir. Ancak bu aşamada hemen cerrahiye geçilmez (genelde) .

Anestezi ekibinin yapacağı bir işlem daha vardır. Siz bunları yaşamazsınız-hatırlamaz ve görmezsiniz , sizin flim şeridiniz artık bir süreliğine boştur.Yapılan bu işlem ise, soluk borusuna (trakea) uygun olan solutma borusunun (entübasyon tüpünün) yerleştirme işidir.Aşağıdaki şekillere bakınız !

 

Tanımlar :

· Entübasyon tüpü ; Genelde teflondan (plastik) yapılmış, yumuşak, erişkin için yaklaşık 25 cm. uzunluğunda 0.8 cm. çapında olan solutma borusudur.

· Entübasyon : Üstte anlatılan teknikle tüpün gırtlaktan geçirilerek soluk borusuna yerleştirilmesidir.


 

. Anestezi sistemi : Genel anestezi uygulaması için kullanılan modern düzeneklerdir.

· Laringoskop : Üst solunum yollarını – gırtlak & ses telleri – detaylı göstererek, bir yol gösterici olarak solutma borusunun (entübasyon tüpünü ) soluk borusuna-trakea-  yerleştirme aracıdır.

 

Soluk borusuna tüpün yerleştirilme amacı :

1 – Solunum yollarının açık tutulmasını sağlamak,
2– Genel anestezik ajanların (buhar yolu ile uygulanabilir olanların) hastaya verilmesini sağlamak,
3 – Yaşam için gerekli oksijenin verilmesini sağlamak olacaktır.

Bu video‘ da (yabancı ülke kaynaklıdır!) hastanın ameliyathaneye getirilmesinden dakikalar öncesi dönemde “sedasyon” – sakinleştirme tekniği uygulanmış, hasta cerrahisi ve anestezisi öncesine gayet sakin-gergin olmadan, tepkileri ve endişeleri kısmen baskılanmış olarak alınmaktadır. Baazen halk sedasyon uygulamasına “cesaret iğnesi” demektedir!.Böyle bir yakıştırma tamamen hatalı olacaktır.

Akabinde yapılan hazırlıkları takiben damardan anestezik ajanlar uygulanarak hastanın bilinci kaldırılmış (geri dönüşümlü) ve “anestezi endüksiyonu” – anesteziye giriş – olarak adlandırdığımız dönem ile hastanın özel teknik ile soluk borusuna tüp yerleştirilmiştir.Bu işlemleri hatırlamaz vede sıkıntısını yaşamazsınız! Endişe duymayın.Artık hastamız bilinci kapanmış olarak ;Yaşamı için gerekecek oksijenini, anesteziyi sağlayacak anestezik gazları, anestezi sisteminden belirlenen program dahilinde, anestezi ekibinin denetim ve kontrolünde alacaktır.

Çok kısa sürede bu anestezik gazların karışımı dakikalarla sınırlı olarak, hastanın akciğerlerinden (alveol = hava kesesi) kan dolaşımına geçerek sinir sistemi dokusunda (beyin) belirli bir yoğunluğuna ulaşarak, istenilen seviyede (cerrahi anestezi) anestezi oluşturulacaktır.

Tüm cerrahi süresince bu seviye korunarak amaliyat tamamlanacaktır. Bu ajanlar dokulardan kana, kandan dokulara ve akciğerle (solunumla) solututulan ortama hatta atmosfere var olan konsantrasyon farklarıyla geçiş sağlayacaktır (çok yoğundan az yoğun olan yere doğru-diffüsyon kuralları ile).

Ameliyat sonlandığında, hastaya verilen anestezik ajanın dozu azaltılarak sıfırlanacak ve sonunda genel anestezik etki ortadan kalkmış olacaktır.

Anestezik ajanlar (gaz halde olanlar) çok kısa sürede ortam değiştiriler.Başlangıçta alveolde (akciğerde) yüksek seviyede iken, sonlandırıldığında alveolde bu gazın miktarı azalmış olduğundan, sinir dokusundan kana, oradan alveole vede sonrası atmosfere ters bir giriş çıkış mekanızmasıyla atılmış olacaktır.

Dokularda anestezik ajan konsantrasyonu, anestezi sağlamayacak seviyelere ulaşınca (gaz kapatma sonrası dakikalarla sınırlıdır) anestezi sonlandırılmış olacak ve hastanın yaşamsal fonksiyonları kendi kontrolune geçtiği aşamada hastamız uyandırılacaktır (anesteziden çıkış).

Bilincin anlamlı geri dönüşü; Hastanın genel durumuna, cerrahi ve anestezi süresine, ek kullanılan bazı ajanlara-ilaçlara, hastanın metabolizması gibi faktörlere bağlı olarak ortalama 15-45 dk dolayında sürmektedir.Bu değerler kişilere göre değişkenlik gösterebilir..Refleksleri ve vital-yaşamsal parametreleri yerinde olan hastalarımız ameliyathaneye yakın konumdaki “ayılma- recovery room- odasına alınacaktır.

Ayılma odasına alınan hastamız yine sık takip ve gözlem altında bir süre daha tarafımızdan takip edilecektir.Yine hastamız, hatırlamadığı bir dönemde (anestezinin son dakikalarında) soluk borusuna takılan o teflon = yumuşak plastik solutma tüpünden kurtulmuş olacaktır.

Bu tüp gırtlak bölgesinde, doğal olarak yumuşak olan bu dokuda bir irritasyon yapacaktır. Anestezi sonrası boğazda bir yanma ve tahriş – gıcıklanma hali yaşanırsa nedeni bu olacaktır. Tabi var olan , kişiye ait diğer sorunlar bu şikayetin derece ve süresini belirleyecektir (sigara içimi, kronik faranjit, allerji öyküsü vs. negatif yönde etkileyenler olacaktır).

Genelde bu hal , bir sorun yaşatmaz ve 1 – 2 gün içinde azalarak kaybolan bir durumdur.

** unutmayın; özellikle batın (karın) cerrahilerinden sonra daha sık oranda- %70 lere ulaşan – gözlemlediğimiz kusma ; anestezinin vücuddan atılma- uzaklaşma şekli DEĞİLDİR!.Halkımızın ” hasta narkozu da çıkarttı” ifadesi sıklık ile söylenen bir yanlış inançtır!

 

 – Acil şifalar / Geçmiş olsun –

 
 

LOKAL / BÖLGESEL ANESTEZİ UYGULAMALARI

 

 

LOKAL ANESTEZİ :

Lokal anestezik etkili bir takım ilaçların kullanılmasıyla sağlanan bir anestezi şeklidir.Bu ilaçlar sinir lifleri üzerinde iletimleri geri dönüşümlü olarak bloke ederler.Böylelikle bilinç etkilenmeden ağrı duyusu engellenir.Kullanılan ilaçlara ve uygulama şekilleriyle beraber dozlarına da bağlı olarak yan etkileri görülebilir.Allerjik öykü, uygulamalarında kısıtlama getirir.

Kullanım şekline göre LOKAL ANESTEZİ ;

  • Çevresel (periferik) Sinir Blokları : Tek bir sinirin iletim bloğu, sinir kökü bloğu gibi
  • Santral Sinir Blokları : Spinal veya epidural anestezi uygulamaları buna örnektir.Bu tür anesteziye, bölgesel – rejional anestezi de denir.
  • Topikal = yüzeyel anestezi : Burun, boğaz, ağız,solunum borusu,yemek borusu, genital sistem mukozalarının ilaçlarla temasına bağlı sağlanan anestezi şeklidir.
  • İnfiltrasyon anestezisi : Cilt içi, cilt altı,kas içi lokal anestezik uygulaması ile sağlanır. Lokal anesteziden en çok anlam ifade edenidir.

Biz anesteziyi daha çok ilgilendiren bölgesel = santral anesteziden kısaca bahis edeceğiz.

 

SPİNAL ANESTEZİ :

Alt bel omurgaların (lomber vertebra) içinde yer alan beyin zarı (dura) kesesi içine özel bir teknik ve iğneyle girilerek, lokal anestezik ilaçların verilmesiyle sağlanan geçici bir sinir iletim bloğudur.Burada yer alan spinal sinir kökleri etkilenir.Bu anestezi şekli, alt eksremite (bacaklar), pelvis-leğen kemiği, perianal bölge (genital bölge), göbek altı alt batın cerrahilerinde (sezeryan,fıtık vs.) sık olarak uygulanır.
Özellikle midesi dolu yani tok hastalar, riskli solunum yolları rahatsızlıkları, diabette tercih edilebilir.

Üst batın – göbek üstü –cerrahilerinde tercih sebebi olmamalıdır. Bu teknik genel anestezi ile birlikte de uygulanabilir.

Genel olarak çok kısa sürcek cerrahiler de (15 dk dan az) ve 3 saati aşacak girişimlerde pek yeğlenmemelidir.

Yöntemin hasta tarafından reddi, kanamaya eğilim, kan pıhtılaşmasının engellenmesinde ilaç kullanımı, lokal anestezik ilaca allerji öyküsünde, yüksek doz aspirin kullanımında, sıvı eksikliğinde, uygulama bölgesinde enfeksiyon varlığında, ateşli durumlarda (sepsis), bazı nörolojik hastalıkları, bazı kalp hastalıkları (geçirilmiş taze infarktüs, ağır koroner yetmezlik, bazı doğumsal kalp hastalıklarında), beyin dolaşım bozukluklarında, şiddetli ağır hipertansiyonda ve hipotansiyonda uygulanmamalıdır.

 

Bel ağrıları, bel fıtığı ve benzeri durumlarda hasta faktörüne göre kısmen uygulanabilir (danışın).

 

Uygulama :

Operasyonun yapılacağı alanda, oturur (sıklıkla), yan yatma ve yüzüstü hasta pozisyonlarından biri ile uygulanır.

 

Hasta ameliyat masasına kenara oturmuştur.Bacakları kıvrık olarak taburede tutulur.Kolları kavuşturur olarak uyluğa konur, çeneside göğüse dayanmıştır.Tipik olarak “kabarık kedi sırtı” pozisyonu sağlanır.Bu, özellikle uygulayan için en uygun olan hasta pozisyonudur.

Lateral (yan) pozisyon ise hasta için daha elverişlidir.

Her pozisyon vermede hastaya yardım edecek görevli olmalıdır.

Pozisyon verme sonrası, anestezi doktorunuz uygulama (iğnenin gireceği bel bölgesini) alanını steril bir solüsyonla temizler. Sonra bu bölgeye enfeksiyon açısından delikli bir kompresle kapatma uygulanır.

Acı duymamanız için o bölgenin cildi insülin iğnesi gibi küçük bir iğne ile uyuşturulur. Kalınlığı 0.5 mm den ince olabilen özel bir iğne ile, omurgalar arası delikten ilgili anatomik bölgeye (ki bu alan ciltten 4 – 6 cm. derinlikte yer alan bir boşluktur) ulaşılır. Teyid sonrası lokal anestezik ilaç enjekte edilir.

Hemen takibinde kalçanızdan ayaklarınıza yayılan ateşlenme,ısı artışını yaşayabilirsiniz. Birkaç dakika sonrası ameliyata uygun pozisyonunuzla cerrahiniz başlar.

Burada unutulmaması gereken şudur: Bu teknikte dokunma duyusu kalkmamaktadır. Siz bir şeylerin yapıldığını, çekiştirildiğinizi,dokunulduğunu yaşarsınız (duyarsınız ). Ancak ağrı duyusu bloke edilmiştir.

İlaç konsantrasyonuna bağlı olarakda geçici süre ayaklarınız hareketsizleşir.Bu etki geçici olup, yaklaşık 1-3 saatte açılabilen durumdur. Bu teknikte de mutlaka diğer lokal uygulamalarda olduğu gibi, 6 saatlik açlık öyküsü ile ve genel anestezi uygulama koşullarında tadbik edilmelidir.

 

Yaşanabilecek sorunlar :

Çok nadir iğnenin kırılması (acil cerrahi gerektirir), kan basıncının düşmesi, kalp ritim bozukluğu, bulantı ve kusma, geç olarak da ; İdrar retansiyonu, mesane fonksiyon bozukluğu, sırt ağrıları, nadiren nörolojik sorunlar (epidural abse,menenjit, bölgesel omur içi kanama) ve spinal baş ağrısıdır.

Genelde uygulamayı takiben, 24-48 saat sonrası oluşan yatınca azalan ayağa kalkınca artan bir baş ağrısıdır.İnce iğne kullanımı görülmesini azaltır. Kadın cins ve yaş faktörü sıklığa etki eden faktörledir. Ağrı genelde alın-şakak üstü bölgede lokalizedir. Kendiliğinden geçebileceği gibi , bol sıvı alımına ek, ağrı kesicilerle (kodeinli aspirin vs.) tedavi edilir. İstirahat gerekebilir. Gereğinde doktorunuza erişin!

Ciddi vakalarda hastadan alınan az miktardaki kanla (10 cc kadar) uygulama bölgesi üstünden benzer bir teknikle “epidural kan yaması” tekniğiyle kan o bölgeye enjekte edilir. Baş ağrısı nedeni iğnenin girdiği beyin zarı (dura) deliğinden, beyin omurilik suyunun (BOS) sızma şeklindeki kaybıdır. Delik küçük ve çabuk kapanırsa baş ağrısı gözlenen bir durum değildir. Sıvı almanın nedeni BOS ’un yapımını arttırma amacı güderken, epidural kan yamasıda deliğin pıhtı ile kapanmasına yardımcı olacaktır.

Baazen bu teknikte ilgili anatomik bölgeye bir katater yerleştirilek, sürekli spinal anestezi de uygulanabilir.

 

EPİDURAL ( PERİDURAL ) ANESTEZİ VE AĞRISIZ DOĞUM :

Bu teknikte, spinal anesteziye benzer. Fark olarak lokal anestezik ilaç beyin zarı (dura) üstü mesafesine ve daha yüksek hacimlerde verilerek sağlanan bir teknik olmasıdır. Etkisi spinal anestezi göre geç başlar.Ayrıca çizgili kasların (batın adelesi gibi) gevşemesi spinale göre yeterli değildir. Bu nedenle , yeterli kas gevşekliği gerektirecek bazı özel cerrahi girişimlerde handikap olabilir.

Genel anlamda anestezi kalitesi spinal anesteziden daha iyi değildir ve sık olmamakla beraber zaman zaman yetersiz anestezi (yama tarzı tutulum) ile sonuçlanabilir. Ancak bunlar uygulamadaki kısıtlamalara neden olmaz.

Bu teknik, cerrahinin yanında doğumda analjezi (ağrısız doğum) sağlamada, kronik ağrı tedavisinde kullanımda yerini almaktadır.

Burada kullanılan iğne biraz daha kalın (0.5 mm den büyük, yaklaşık 1 mm dolaylarında) olup, biraz farklılıklar gösterir.Spinal anestezi gibi hastanın oturarak, yan pozisyonlarıyla uygulanır.Burada hastanın kesinlikle hareket etmemesi ve doktoruna yardımcı olması, tekniğin başarısında etken olacaktır. Zira ignenin gireceği ve ilacın enjekte edileceği alan yaklaşık 3-5 mm lik bir boşluk içindedir.Daha ilerisinde beyin zarı (dura) vardır ve delinebilir.Teknik spinal anesteziye döner.

Bu delik spinal girişime göre daha büyük olacağından özellikle spinal baş ağrısı görülme ihtimali yükselecektir.

Epidural mesafe yağ dokusu ve bol damarlı bir alandır.Omurilikten çıkan sinirlerin kökleri vardır. Lokal anestezikler işte bu kökleri uyuşturur.

Uygulaması spinal anesteziye göre daha zordur, tecrübe gerektirir.Etki süresi ilaca bağlı olarak spinalden uzun sürebilir.

Çizgili kasların gevşemesi daha azdır.Tekniğine uygun yapılırsa işlem sonrası baş ağrısı gözlenmez.

En sık olarak alt bel omuru bölgesinden uygulanır.Boyun omurlarından uygulamada mümkündür.

Uygulanmaması gerekli durumlar spinal anesteziyle aynidir ( bknz yukarı ).

Kullanım alanları da cerrahi olarak aynidir. Ayrıca ağrı tedavisinde de kullanılır (tedavi amaçlı bloklar).

Sürekli epidural teknikle içinden geçirilen bir teflon kateterle, daha uzun süreli kullanımı mümkündür. Bu kateter mümkünse, enfeksiyon riski nedeniyel en fazla 48-72 saat tutulmalıdır (gereğinde ağrı takibi için içinden ilaç enfüzyonu geçirilir-Hasta Kontrollü Analjezi)

Resimde görülen manuel uygulamadır.
Teknik olarak kateterin yerleştirilmesi zor olabilir, çıkabilir, çok nadiren kopabilir, damar zedeleyebilir.

 

Görsel olarak şematize edelim :

 

Bu video‘ da epidural teknik gösterilmiştir (uzun süreli uygulamalarda, iğne içinden teflon katater geçirilir! bu katater cilt üstünde – en fazla 72 saat tutulabilir)..

 
 

– Sayfa Başına Dön –

 
 
 

]]>
Gebelik ve Anestezi https://anesteziwebline.com/halka-ozel/gebelik-ve-anestezi/ Thu, 09 Mar 2017 19:05:16 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=278  
 

GEBELİK VE ANESTEZİ

GEBELİKTE GÖZLENEN DEĞİŞİMLER VE ANESTEZİ TERCİHİ ?

 
 

GEBELİKTE YAŞANAN FİZYOLOJİK DEĞİŞİMLER ;

Gebeliğin başlangıcı ile organizmada bir takım fizyo – patolojik değişimleri gözlemek mümkündür.

Gebenin en çok etkilenmiş sistem ve organları ; Kalp damar sistemi, solunum sistemi, hematolojik (kan yapısı) sistem, üriner (boşaltım) sistemi, mide barsak ve sindirim sistemi, endokrin (hormonal ve metabolik durumu) sitemi ile,  sinir sistemidir.

Solunumsal değerler normal ve sağlıklı olan bir kişiye göre belirgin olarak gerek fonksiyonel gerekse, parametrelerin değerleri açısından artışın görüldüğü bir durumdur.Bununla birlikte akciğere ait bazı kapasite değerleri azalabilmektedir.

Genel olarak artan dakika solunum işine karşılık, yedek rezerv azalmıştır.Buda oksijenin tüketimini arttıran bir durumdur (gebede rezerv azaldığı için, oksijen yetmezliği daha çabuk gelişir).Doğum ağrıları korku ve heyecanın etkileriyle birlikte solunum yükünü ve sık soluma ihtiyacı ile beyin dolaşımını ve rahim kan akımını bozabilecektir.Bu nedenle ağrısız doğum teknikleri bu handikapı büyük oranda karşılayabilen bir çözüm olacaktır.

Genellikle tüm solunum yollarının mukoza tabakası ödeme eğilimlidir..

Kan hacmi, kalp debisi ve hızı, tansiyon değerleri artışla seyreder.

Egzersizlere direnç azaldığı için ileri aylarda belirgin bir geçici nefes darlığı gözlenebilir.Bacaklarda ödem gelişir.Özelliklle gebeliğin son aylarına yakın kalbe kan dönüşü azalacağı için pozisyona bağlı tansiyon düşmeleri sık görülür (supin hipotansif sendrom). Gebe bu bulguları taşırsa sırt üstü yatmamalı, sağ kalçasına konan destekle sol yanına doğru yatmalıdır.

Gebede ağız – diş sağlığı kolay bozulan bir durumdur. Barsak ve mide hareketleri etkilenir, tonüs olarak azalma görülür. Safra yolları patolojisi ve reflü sık görülebilenlerdendir.

İdrar yollarında enfeksiyon eğilimi artmıştır.Kanda üresi düşer.

Kanın plasma hacmi ½ oranında artar,gebede demir seviyesi düşer.Kanın pıhtılaşma mekanizması normalden farklı olarak etkilenir.

Gebede tiroid ve pankreas bezleri en çok etkilenen hormonal bezlerdendir.Gebede şeker yüklemesine verilen cevap ,gebe olmayanlara göre patolojik açıdan daha yüksektir.

Bu fizyo-patolojik değişiklikleri içeren bir gebede doğum, normal vajinal yoldan yada sezeryanla sonlanacaktır.İşte burada en çok sorulan soru da seçilecek anestezi tekniğidir (bu nedenle bu konuya bir kere daha değinmek istedim !)

Gebeliğin doğumla sonlanmasında anestezinin seçiminde :

·      Anne için en güvenilir
·      Bebek için en az zararlı
·      Başta kadın doğumcu ve anesteziste en iyi çalışma imkanlarını verir konumda olabilmeli
·      Anestezistin tecrübeli ve iyi olduğu durumda belirlenen bir teknikle uygulanabilir olması en ideal yaklaşım olacaktır.. Anestezi, genel veya bölgeseldir (epidural & spinal)..

 

 GEBELİKTE ANESTEZİ UYGULAMALARI

Genelde cerrahilerde ve anestezi uygulamalarında yalnızca hastanın kendisi düşünülürken (güvenliği,elverişli cerrahi koşulları gibi), obstetride = gebelik cerrahisinde, anneye ek olarak bebek (fetus) de düşünülecektir.

Tıpta kullanılan ilaçların büyük bir bölümü fetusa direkt yada dolaylı yoldan etki edebilirler.Yine annede meydana gelebilecek bazı sorunlarda diğer negatif etki faktörlerini oluşturur.Kullanılan ilaçların (anestezikler dahil) bir çoğu direkt fetusa etkisinin (depresyon gibi) yanında, özellikle uterusa = rahime vede rahim-eş (plasenta) dolaşımınada indirekt negatif etkileriyle istenmeyen sıkıntılara neden olabilmektedir.

Gebeler doğuma ait olmayacak diğer nedenlerden dolayı, gebeliğin bir döneminde istemeselerde cerrahi bir girişime maruz kalabilirler.Başta travma ve acil diğer girişimler (ki bunlardan biri apandisittir, safra taşıdır) nedeniyle ameliyat olabilmektedirler.Bu girişimlerde anne ve bebekle ilgili oluşabilecek sorun ve sıkıntılara neden ; cerrahinin etkisinden çok buna neden olan hastalığın kendisinden kaynaklanmaktadır.

Gebelikte fizyolojik değişikler doğum sonrası en az 6 haftayı (lohusalık) içine aldığından, bekleyebilir bir cerrahi girişim bu tarihten sonrasına ertelenmelidir.Cerrahi ve anestezi uygulamaları ile ;doğumsal bir anomali, ölü doğum ve erken doğum gibi oluşabilecek sıkıntılarda belirgin bir yüksek artış gösterilememiştir.

Burada bilinmesi gereken en önemli konu ;  Bebek üzerine anestezik ajanların etkisinden ziyade, annede yaşanan bazı olayların (annenin oksijensiz kalması, kan ve sıvı eksikliği, tansiyon düşme ve aşırı yükselmeleri, stres, travma ve cerrahi manüplasyonla ) yaşanacak olumsuzluklarda en sık neden olarak ortaya çıkmasıdır.

Herhangi bir anestezik ajanın birbirine üstünlüğü kesin olarak gösterilmemiştir.Mümkünse bebek organlarının tamamlanma aşaması olan, gebeliğin 15– 56 .ıncı günlerinde vede bebeğin santral sinir siteminin gelişiminin tamamlanmakta olduğu 7 – 9. aylarda anesteziden kaçınılması uygun olacaktır.

Spinal veya epidural anestezi dahi, anne adayında işlem sırasında olası bir tansiyon düşme nedeniyle, fetusta olumsuzluklara neden olabilir.

Bekletilebilir yarı acil vakalar gebeliğin 2.inci yarısına ertelenmeli ve mümkünse şartlara göre bölgesel anestezi / epidural veya spinal anestezi tercih edilmelidir.Son zamanlarda cerrahi ve anestezi girişimlerinde fetal monitörizasyonunun = fetus kalp sesi dinlenmesi kullanılabilir olduğunu da belirtmek gerekir.

 

AĞRISIZ DOĞUM

 
Genel ilkeler :

Her gebe kadın, doğumun kolaylaştırılabilmesi için mevcut yöntemleri, ile yan etkilerini ve risklerini bilmelidir.Yöntemin belirlenmesinde zorlayıcı faktör (tıbbi açıdan) bulunmuyorsa karar gebeye ait olmalıdır.İkna edilme olmamalıdır !

Obstetrik durum ve ağrının durumu, seçilen anestezi yöntemini değiştirebilir.

Genel anestezi ve bölgesel teknikler (spinal-epidural) ağrı ve ameliyat için ayni derecede uygundur.

Şiddetli doğum sancısı, rahim ağzı açılma yetmezlikleri–düzensizlikleri, gebelik toksemileri (preeklampsi), makat gelişleri, ikiz gebelikler, annenin tıbbi hastalıkları (diabet, akciğer ve kalp sorunları) epidural tekniğin tercih sebeplerindendir.

Ağrısız doğum takibindeki ve kateterli olan hasta da; gereğinde cerrahiye (sezeryana) gittiği zamanda ayni teknikle anestezi uygulanabilir olması büyük avantajlarındandır.

Uygulanmaması gereken durumlar spinal anesteziyle benzerdir.
Yayınlar epidural teknikle doğumun ilk evresinde ve sonraki evrede bebek üzerine olumsuz olmayan, az uzatıcı etkileri olduğu yönündedir.

Ağrısız doğumda ayrıca spinal anestezi, genel anestezi, damardan ilaç uygulama, TENS (cilt üzerinden düşük akımlı elektrik uyarısı) teknikleri de uygulanabilmektedir.

Sıklık açısından  ağrısız doğumda en fazla epidural anestezi tekniği kullanılmaktadır.

 

Normal doğum üç evreden ibarettir:

1-Açılma dönemi (Dilatasyon). Bu süre tüm doğum sürecinin ¾ zaman dilimini içerir.

2-Bebeğin çıkışı –doğum –

3-Halas (Plasenta-eş – çıkışı) ile doğum eylemi tamamlanır

ve ortalama olarak; ilk doğumda 6-9 saat ; sonraki doğumlarda 3-5 saatlik süreleri içine alır..

Rahim kasılmaları düzenli hale geldiğinde ve doğum ağrıları tam oturunca ağrısız doğum için bu teknik uygulanır. Buda rahim ağzının yaklaşık % 60-70 incelip, rahim ağızı açıklığının 4 cm’e ulaştığında, yani sancılar annede rahatsızlık vermeye başlayınca uygulanır..

 
 

AĞRISIZ DOĞUM ÜZERİNE BİR KAÇ NOT :
 
SAYIN ANNE ADAYLARI ,
AĞRISIZ DOĞUM & EPİDURAL ANESTEZİ İLE İLGİLİ PEK ÇOK WEB  SİTESİNDE MAKALELER, DÖKÜMANTASYONLAR MEVCUTTUR. BU TEKNİĞİN UYGULAMA ŞEKLİ ve KARARI AÇISINDAN YALNIZCA ANESTEZİ DOKTORU İLE HASTAYI (ANNE ADAYINI) BAĞLAYAN BİR DURUM OLDUĞUNU SAKIN UNUTMAYIN.
 
PEK ÇOK GEBE HASTAMIZ, EHLİ OLMAYAN KAYNAKLARDAN OKUDUKLARI İLE BIRAKIN RAHATLAMAYI, ÇÖZÜLMEMİŞ ENDİŞELERİ VE ŞARTLANDIRILMALARI  SONUCU, YANLIŞ YÖNLENDİRMELERLE HEM KENDİNE HEM –  EKİBE YARARLI OLAMADIĞI GİBİ, OLUMSUZ ETKİLERİYLEDE ZARAR VERMEKTEDİR.

 

BU SEBEPLE KONU ANESTEZİYE AİT OLDUĞU İÇİN, HASTALARIMIZ OPERASYON ÖNCESİ DÖNEMDE ANESTEZİ UZMANI İLE GÖRÜŞÜP, BEKLENTİLERİNİ VE ENDİŞELERİNİ MUTLAKA PAYLAŞMALIDIR.

 

BÖLGESEL YÖNTEMLER VE AĞRISIZ DOĞUM,
ZAMAN ZAMAN HASTALARIN AKLINDA, SIKLIK İLE UYANIK OLARAK BEBEĞİNİ HEMEN GÖRME-ELE ALMA AVANTAJI ANLAYIŞIYLA ANGAJE EDİLMEKTE, GENEL ANESTEZİ KORKULARININ YAŞATILMAYACAĞI GİBİ,  TOZ PEMBE RÜYA BİÇİMİNDE HASTALARIMIZA SUNULABİLMEKTEDİR.

 

TAM BİLGİLENDİRİLMEDEN BU TEKNİKLERİN KABUL GÖRMESİ, ÖZELLİKLE SONRASI DÖNEMDE BAZI SORUNLARI DA BİRLİKTE GETİREBİLMEKTEDİR.

 

UYGUN HASTA, UYGUN ZAMANLAMA ( acil olmayan girişimler ) VE DİĞER KOŞULLARIN SAĞLANABİLDİĞİ DURUMLARDA , UYGULAMAYA AİT SORUN VE SIKINTILAR DA MEVCUT DEĞİLSE ÖNCEDEN KONU İLE BİLGİLENDİRİLMİŞ BİR HASTADA  BU TEKNİK  SAĞLIKLI VE KONFORLU OLACAK BİR ANESTEZİ YÖNTEMİDİR!

 

İNTERNETTEN OKUDUKLARINIZLA, KOMŞU VE ARKADAŞLARINIZIN, KENDİLERİNDE YAŞADIKLARIYLA KARAR VERMENİZ  HERZAMAN UYGUN OLMAYABİLİR.

 
UYGULANABİLİR TÜM ANESTEZİ TEKNİKLERİ, HASTALIĞA VE KİŞİYE ÖZELDİR.
 

 LÜTFEN ÖNCE VE YALNIZCA KONU İLE İLGİLİ BİLGİYİ ,
OPERATÖR DOKTORUNUZUN DOĞRU YÖNLENDİRMELERİYLE KESİNLİKLE VE ALTERNATİFSİZ KENDİ ANESTEZİ UZMANINIZDAN ÖĞRENİN!..
 
SAĞLIKLI , HER KOŞULDA SORUNSUZ VE AĞRISIZ DOĞUMLAR SİZİN OLSUN..

 

*  *  *

 

SEZARYEN (SEZERYAN) İLE DOĞUM

 

 

Uyarı ! : Lütfen allta yer alan videoları izlemeden önce açıklamalı notları okuyunuz…

Sizlere aşağıda sunacağım görüntüler modern tıbbın, gerek anne gerek ise bebek hayatını kurtarabilen olağan bir tıbbi girişime, yani “sezeryan = sezaryen ” ameliyatına aittir.İdeal olan gebeliğin doğal yolla yani vaginal doğum ile sonuçlanmasıdır.Her hekim hastasını cerrahi bir riske atmadan doğumun sorunsuzca sonlanması tarafındadır.Tıbbi gereksinim var ise (anne ve bebek yönünden) doğum, cerrahi olarak sonlandırılacaktır.Keyfe keder; ne anne adayının nede jinekolog’un sezaryen ile doğumu sonlandırma isteği (kararı) olmamalıdır, olamaz da!.

Bizler için rutin olabilen bu olay, başta bebek bekleyen anne adaylarında ve izleyicilerde karmaşık duygular uyandırabilir.Özellikle bayanlarımız kendilerini bu durumda görmek istemeyebilir !.

Ancak unutmayın bu tıbbi girişim, hekim tarafından o kadar kolay verilebilen bir karar değildir.

Halk arasında yok daha çabuk gebelik sonlanıyor – doğum sancısı fazla çekilmiyor, yada daha rahat ve özellikle estetik (genital) açıdan sorunsuz oluyor gibi düşünceler mevcut olabilmektedir.Bunlar sezeryanın uygulanabilir kararlarından olmamalıdır.

Her tür tıbbi girişimin kendine ait riskleri ve sorunları tabiki vardır.Sezeryanında bir operasyon olarak sıkıntı ve sorunları olabilmektedir.Bunlar diğer cerrahi girişimlerden fazla gözlenilebilen sıkıntılar değildir.Unutmayın  Gebelik; Fizyolojik ve doğal bir olay olabildiği gibi, anne adayının pek çok sistem ve organını etkileyebilen, altta yatan gizli hastalıkları ve patolojileri körükleyen, açığa çıkaran bir süreçtir.Zaman zaman can sıkıcı sonuçlar görülebilmektedir!

Aşağıda yer alan  görüntüler sizleri ve özellikle anne adaylarını sakın korkutmasın ! Bir safra kesesi ameliyatına nasıl bakıyorsanız bu da benzeri bir tıbbi girişimdir < bazılarınızın “hadi canım sende” dediğini anlar gibiyim 🙂 >

Şimdi size kısaca sezeryana alınacak bir gebenin başından neler geçmekte aktarmaya çalışayım ;

 

Sezeryan için anestezi hazırlıkları nedir ?

Anlatılacaklar genel olarak her hastanede yapılabilen ortak işlemler ve hazırlıkları içerebilen (genelde yapılan) uygulamalardır.

Miyadı gelmiş olan (gebelik süresi beklenilen yaşa ulaşmış =  genelde  40 gebelik haftasına ulaşılması hedeflenir) gebeler ;

Pek çok merkezde operasyon öncesi gece hastanede yatırılmadan, planlanan saatten 3-5 saat öncesi yatış işlemlerini yapar. Öncesinden gebelik takibi boyunca yapılmış olan (gereklilik  arz eder !) ve son tedkik ve sonuçlarıyla dosya işlemi tamamlanmış olarak ameliyat saatini bekleyecektir. Genel olarak arzu edilen, hastanın anestezi doktorunu hastane yatışı olmadan önceki günlerde karşılıklı tanışma ve öykü alma işlemleri ile karşılaşması olacaktır.

Baazen bu olamaz ve ne yazıkki istemesekte ameliyat masasında, yada son dakikalarda tanışma olur.Haberli iseniz unutmayın cerrahi saatinden en az 6 saat öncesi su dahil bir gıda almamış olmanız gerekecektir !

Önceden belirlenmiş olan anestezi tekniği her gebelik sonlanmasında uygulanamayabilir.Kendinizi bir anestezi tekniğine (genel yada epidural) şartlamayın!.
Ya hasta servis odasında damar yolunun açılması ile (serum takma) yada bu işlemin ameliyathanede tarafımızdan yapılması ile anestezi ön hazırlıklarımız başlamış olur. Her iki anestezi tekniği için ön hazırlıkları ortaktır. Ameliyathaneye alınan hastanın kalp atımları için göğsüne elektrotlar yerleştirilir (EKG – monitörü), tansiyon değeri alınır, kandaki oksijen seviyesini belirleyen ve parmaktan bir mandalla (acı vermez) oksijen saturasyonuna bakılır.Eğer bölgesel bir anestezi uygulanmış ise tekniği takiben ameliyatmasasında, genel anestezi uygulanacak ise masaya alındıktan sonra ; cerrahi ekip tarafından sterilite için batın (kasıklarının altından-göğüs kemiğine kadar olan büyük karın cildi alanı ) antiseptik solüsyonla boyanır (baticon). Bu biraz soğuktur ve size biraz üşüme hissi verebilir. Takibinde steril kompreslerle örtülürsünüz.Tüm bunlar genel anestezi uygulanacak ise –  uyanık olarak yapılanlardır, ağrılı işlem değildirler.Tüm bu hazırlıklar bebeğin anesteziden etkilenmemesi içindir.

Eğer bölgesel bir anestezi uygulandı ise (spinal & epidural) siz kısa sürede cerrahiye hazır durumdasınızdır.Unutmayın burada uyanıksınız ama dokunma duyusu kalkmadan yalnızca ağrı duyusu  kalkacaktır. Yani siz bazı işlemleri hissedersiniz (dokunma, çekme vs ..bu size ağrı vermez !, endişelenmeyin)

Genel anestezi uygulanmakta ise ; açılmış damar yolunuzdan bilinç kaybı oluşturacak ajanlar verilir.Yaklaşık 20-30 saniyede bilinciniz kapanır.Sonrası bizim işimizdir. Sizin film şeridiniz ortalama 20-40 dakikalığına-cerrahi süresince kopmuştur..Hazırlıklar biter ve genel anestezi sonra başlar, heyecanlanmayın uyumadan ameliyat başlamayacaktır !

Cerrahi işlemler bitmiş ve siz ayılma odasında yada takibi yakından olabilen servisinizde (ister genel anestezi ister bölgesel anestezi uygulansı ) anestezinin güvenli olarak sonlandırılmasından itibaren, ortalama  1 – 3 saat için anestezi ekibince yada servis hemşirelerince  (bir sorun oluşmaması açısından) yakından izlenirsiniz.

Operasyon sonrası eğer epidural kateter varsa zaman aralıklı yada sürekli pompa (hasta kontrollü analjezi) yöntemi ile ağrınız için tedavi programı uygulanır ( genelde 18-36 saat yeterli olacaktır, sonrası ağızdan alınan ağrı kesicilerle  sağlanır).

Yok kateter uygulanamadı ise adaleden yada damar yolundan benzer tekniklerle ağrı kesicilerle ağrınız için tedavi yapılacaktır, endişe duymayın..

Anestezi ve cerrahi sonrası yaklaşık olarak 6 – 12 saat sonra doktorunuzun kontrolü ile ağızdan gıda almaya başlar duruma geleceksiniz.Bu süreçte beslenme ve sıvı ihtiyacınız serumla sağlanacak ve ağızdan sıvı almayacaksınız dikkat !.ağız kuruması mevcut ise, yutmamak koşulu ile dudaklar ıslatılabilir..Genel anestezi ugulandı ise boğazınızda 36 saate kadar sürebilen bir batma, gıcıklanma, tahriş hali beklenebilir bir durumdur. Merak etmeyin..Gerekirse boğaz pastili, mentol tarzı tabletler ile çözüm bulabilirsiniz.

* Aşağıda yer alan video görüntüleri tıbbi  bilgilendirme amacındadır. Etik kurallar dahilinde hastaların bilgileri dahilinde onayları alınmıştır. Ameliyatlar alanında deneyimli uzman operatörlerler tarafından yapılmaktadır. Doğum sırasında (rahmin açılması ve su kesesinin <amnion kesesi> açılması ile kan dahil yaklaşık 500 ml kadar kanlı sıvı boşalır. Bu tamamı ile kan değildir.Sezaryen normal koşulları ile kanamalı bir cerrahi değildir! )

Bu görüntülerin farklı bir amaçla bir başka web sitesi yada benzeri şekilde kullanımı uygun olmayacaktır !..

 

Video .1 / Video.2

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 
 

]]>
Ağrı Klinikleri (Algoloji) https://anesteziwebline.com/halka-ozel/agri-klinikleri-algoloji/ Thu, 09 Mar 2017 19:00:20 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=287  
 

AĞRI VE ARAYIŞLARIMIZ

 

AĞRI’ yı nasıl Tanımlarız?

Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı (IASP) tarafından yapılan tanımlamaya göre ağrı;”Vücudun her hangi bir yerinden kaynaklanan, gerçek yada olası bir doku hasarı ile birlikte bulunan, hastanın geçmişteki deneyimleriyle ilgili, duysal, afektif, hoş olmayan bir duyudur”.. Ağrı her zaman kişiye özneldir. Bu nedenle kişiden kişiye büyük farklılıklar taşır.

İnsanoğlu doğduğu andan başlayarak bir çok uyaranla karşı karşıya gelir.Dini, dili, cinsiyeti, kültürü onun emosyonel yapısını oluşturur.Objektif uyaranların yanı sıra bu subjektif özellikleri onun ağrı eşiği adını verdiğimiz, ağrıya karşı yanıtında önemli rol oynar.İşte bu yüzden ağrılı bir uyarana karşı yanıtta kişiden kişiye farklılıklar görülür.

Ağrı, insanoğlunun tarihi ile eşdeğerdir. Hiçbir insan yoktur ki, yaşamının herhangi bir döneminde ağrıdan yakınmasın ve hekime başvurmasın. Ancak ağrının bu denli önemli olmasına rağmen tıpta yeterince ele alındığı da söylenemez.

Yukarıdaki tanımlamada yer alan önemli öğelerden bir tanesi, olası bir doku hasarının bulunup bulunmamasıdır.Bir çok kronik ağrıda (migrende ya da sinir ağrısı olan trigeminal nevraljide ) belirgin objektif bir bulgu elde edilemeyebilir.Ancak bu durum hastanın yakınmasının psikolojik olduğu anlamına gelmez. Bu gün eldeki tanı yöntemleri ile bir çok ağrıda objektif bir bulgu elde edilemeyebilir.Bu tip ağrıları hemen psikojenik kökenli ağrılar olarak tanımlamak doğru değildir.Ağrının önemli bir özelliği duysal, yani sinir lifleri ile taşınan objektif bir duyu olması, diğer bir özelliği ise emosyonel, yani yukarıda sözü edilen tüm öğelerden etkilenmesidir.

Tüm bu özellikleri, ağrıyı diğer bir çok semptomdan farklı olarak öznel, yani kişiye özgü hale getirir.

Tıptaki ağrı konusunda gelişmeler sonucunda artık ağrı, yeni bir bilim dalının Algolojinin konusu haline gelmiştir. Dünyanın birçok ülkelerinde kurulan Algoloji Bilim Dalları ve laboratuarlar ağrı ile ilgili araştırmaları sürdürmenin yanısıra hastaların ağrılarını dindirmeye çalışmaktadırlar. Ağrı elbette ki tek başına bir tıp dalının konusu değildir. Nöroloji, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Ortopedi ve Travmatoloji, Omurga cerrahisi.Beyin cerrahisi, Romatoloji gibi birçok tıp dalı, ağrılı hastalarla uğraşmaktadır.

Kronik ağrının en önemli zararlarından biri de kişinin yaşam kalitesini bozmasıdır. Yaşam kalitesi; insanların toplum içinde yaşadıkları kültür ve değer sistemlerinden beklentileri, standartları ve ilgi alanları ile bağlantılı olarak kendi durumlarını algılamalarıdır.

 

 

Not : aşağıdaki makale ; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji Bilim dalı – Prof. Dr. Avni BABACAN’ dan alıntıdır.

 
 

(ALGOLOJİ – AĞRI KLİNİKLERİ)

İnsanın ortaya çıkışıyla birlikte ağrı da ortaya çıkmış ve tarihin her döneminde çeşitli yöntemlerle tedavi edilmeye çalışılmıştır. Günümüzde ağrıların sınıflandırılması ile tedavi yöntemleri belirlenmektedir. Ağrının çeşitli sınıflandırmaları olsa da, burada temel birkaç sınıflandırmadan bahsedilecektir.

 

Süresine göre ağrının sınıflandırılması:

  • Akut ağrı
  • Kronik ağrı: 3-6 ay devam eden ağrı

Bölgesine göre ağrının sınıflandırılması:

  • Baş ve yüz ağrısı
  • Boyun ağrısı
  • Bel ağrısı
  • Göğüs ağrısı
  • Karın ağrısı
  • Pelvik ağrı – Leğen kemiği (basen)
  • Kol ve bacaklarda ağrı

Ağrının sebebine göre sınıflandırılması:

  • Sempatik kökenli ağrı (sempatik sinir sisteminin rol aldığı/tutulduğu ağrılardır. Sempatik kökenli ağrılar diğer ağrılara göre daha farklı özellikler taşır. Primer – asıl hastalık geçtikten bir süre sonra, haftalar hatta aylar sonra başlar, şiddeti gittikçe artar. Deri hassas ve soğuktur. Soğuk ortamda daha da artar. Sempatik ağrıların en önemli özelliklerinden birisi yanma tarzında olmasıdır.Özellikle ağrı geceleridir)
  • Nöropatik ağrı (Nöropatik ağrı, periferik veya santral sinir sisteminin bir kısmının zedelenmesi, fonksiyonun bozulması veya uyarılabilirliğinin değişmesi ile ilgili bir ağrıdır. Nöropatik ağrı hasardan veya oluşan hasarın şiddetinden bağımsız olarak devam edebilir ve hatta haftalar, aylar, yıllar içinde şiddetlenebilir.İlaçlar-toksik maddeler-travma-metabolik bozukluklar-enfeksiyonlar-Kanser-beslenme bozuklukları => periferik Nöropatiye ; Sinir sitemi tümörleri – Mültipl skleroz => Santral -merkezi nöropatiye sebep olur)
  • Nosiseptif ağrı (Derideki veya yumuşak dokulardaki nosiseptörlerin çoğunlukla bir yangı sonucu direk aktivasyonu ile oluşur)(bölgedeki ağrı reseptörlerinin etkilenmesi ile bu uyarılar merkezi sinir sistemine taşınmakta ve ağrı duyusu oluşmaktadır)
  • Kompleks bölgesel ağrı sendromları (Santral veya periferik sinir sisteminde fonksiyon bozukluğu sonucu olduğuna inanılan bir kronik ağrı durumdur. Tipik özellikleri, etkilenen uzuv veya vücut parçası üzerinde derinin rengi ve sıcaklığında dramatik değişiklikler,  eşlik eden yoğun bir yanıcı ağrı, ciltte hassasiyet, terleme ve şişliktir)
  • Kanser ağrısı
  • Postherpetik nevralji (Zona – “herpes Zoster” –  erişkinin su çiçeği hastalığı olarak bilinir ve Gece yanığı olarak tanınmaktadır.Sıklık ile gövdete tek yada iki yanlı sinir trasesi boyunca yayılan ağrılı lezyonlar )

Yaş grubuna göre ağrı sınıflandırılması

  • Çocuklarda ağrı
  • Yaşlılarda ağrı

 
Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

İlaç tedavisiyle ve diğer basit yöntemlerle ağrı tedavi edilemediğinde ağrının bölgesine ve tipine göre girişimsel teknikler uygulanır. Bu yöntemler, iğneyle uygulanan bazen film makinesi bazen tomografi eşliğinde yapılan işlemlerdir. Genellikle girişimsel işlem planlanan hastalara önce işlemden faydalanıp faydalanmayacağına dair bir tanısal işlem, bunun sonuçlarına göre de daha kalıcı işlemler uygulanır. Tüm bu girişimler ameliyathane şartlarında her tür acil müdahalenin yapılabileceği ortamda yapılmalıdır.

 

Pratikte en sık kullanılan girişimsel yöntemler;

  • Tetik nokta enjeksiyonu (Kaslar içinde yer alan tetik ‘trigger’ noktalar ve gergin ‘taut’ bantlar bölgesel ağrıya neden olabilmektedir. Bu hassas noktaların ortaya çıkmasında hava, fiziksel aktivite, genel stres, uyku kalitesi gibi çeşitli faktörlerin etkili olduğuna inanılmaktadır.Tetik noktalar tespit edilerek 3-5 cc lokal anestezik madde veya serum fizyolojik enjekte edilerek uygulanır)(Fibromyalji’ler gibihastalara uygulanmakta).
  • Epidural enjeksiyonlar (omurga boyunca-sıklık ile bel- omurga içindeki anatomik epidural boşluğa yapılan enjeksiyonlardır)
  • Epidural kateter yerleştirilmesi (üstteki işlemin boşluğa teflon katater yerleştirilerek süregenlik kazandırılmış şeklidir)
  • Faset eklem siniri bloğu (Omurlar omurgayı oluştururken birbiri üzerine oturur ve yüzyüze gelir. Bu nedenle aralarında “faset” yani yüzyüze anlamına gelen eklemler oluşur. Bu eklemler birbirleriyle çeşitli bağlar ve kıkırdak dokusuyla birleşir. Faset eklemlerin amacı disklerle birlikte omurganın hareketini sağlamak ve gereksiz hareketlere karşı kısıtlamakdır.Röntgen-görüntüleme eşliğinde yapılan faset eklem  enjeksiyonu  15-20 dakika sürer ve ameliyathane koşullarında uygulanır)
  • Sakroilyak eklem bloğu (omurga ve leğen kemiğinin arasında bulunan eklem’e girişimsel olarak yapılan işlemin kısaca adıdır)
  • Radyofrekans uygulamalar (Görüntüleme eşliğinde, Radyofrekans termokoagülasyon (RFT), yüksek frekanslı elektrik akımı ile elde edilen ısı vasıtasıyla sinir veya sinir ağında lezyon oluşturarak kalıcı veya uzun süreli olarak sinirin devre dışı bırakılmasıdır.Sırt ve boyun ağrısı, faset eklem ağrısı gibi duruş bozukluğuna bağlı ve mekanik kökenli bozukluklarda, inatçı makat ağrılarında ve bel ağrılarında, inatçı baş ağrılarında, travmatik veya dejeneratif sebeplere bağlı boyun ağrılarında, trigeminal nevraljide, kanser veya dejenerasyona bağlı segmental sinir kökü ağrılarında uygulanır).
  • Omurilik yakınına port ve pompa yerleştirilmesi (sürekli salınım özellikli cihazlar ile cilt altı ve omurga bölgesine anatomik olarak yerleştirilen sistemler ile sağlanan ağrı tedavisi yöntemidir).
  • Diskografi (Diskogram da denen diskografi, bel ağrısının bir veya birkaç diskten kaynaklandığını belirlemek için kullanılan bir tanısal işlemdir. Bu işlem, etkilenen disklere steril sıvı enjekte ederek basınçlarını arttırmayı ve ağrıyı uyarmayı içerir. Diskografi, doktorun bir tedavi planlamasına yardımcı olur).
  • İntradiskal elektrotermal terapi (IDET)(yöntem skopi-görüntüleme eşliğinde omurga – diskin içine giren bir kateter yardımıyla diskin 90 C ye kadar ısıtılması işlemidir.15-20 dk. süreli yöntemde diskin arka kısmında bulunan ağrı reseptörleri tahrip edilmektedir. Bunun yanı sıra ısı etkisi ile diskin yapısı da düzenlenmektedir).
  • Sempatik ganglion blokları (Kol ve bacaklar gibi, uzuvlara giden ve omurganın<omurların> her iki ön yan bölgelerinden çıkan bölgesel sinirlerin özel teknik ile bloke edilme işlemidir. Bu sinirler ; ağrı duyusunu ve kan akımını kontrol ederler.En sık bilineni Lomber sempatik blok olup, bel bölgesindeki sempatik sinirlerin lokal anestezikle uyuşturulması işlemidir)..
  • Periferik sinir blokları (Uzuvlara giden çevresel sinirlere özel teknikler ile iletimsel blok oluşturmak amaçlı yapılan işlemlerdir).
  • Omurilik pili (Omurilik bölgesine yerleştirilen pillerin amacı sürekli uyaran göndererek omurilik ve beynin ağrıyı algılamasını engellemektir).
  • Kordotomi (Teknik olarak bu işlem bilgisayarlı tomografi görüntüsü eşliğinde güvenle yapılmaktadır. İğne elektrodlar sinirdeki ağrıyı taşıyan yolun  ön tarafında omuriliğin içerisine yerleştirilir, radyofrekans cihazı ile uygun duyusal uyarılar verilerek ağrının tam lokalizasyonu yani ağrının olduğu anatomik yer  aranır.Kanamasız ve genel anestezi olmadan uygulanan yöntem ile ; bir iğne elektrod ile omuriliğe girilip ağrı duyumuzu beyne taşıyan yolların bulunması, yakılması ve tahrip edilmesi anlamına gelen işlemdir).
  • Vertebroplasti (Omurganın bası-travma kırıkları veya omurga’ya kanser metastazlarına bağlı omurga gövdesindeki yükseklik azalmalarının olduğu durumlarda, omurga gövdesi içerisine polimetilakrilat <kemik çimentosu> enjeksiyonudur. Vertebraplasti omurga içi kemiğin kuvvetlendirilmesine yönelik bir işlemdir)(osteoporoz kırıkları, Myeloma, Kanser metastazına bağlı omurga kırıkları).

 

Bu yöntemler uygulanmadan önce hastaya uygulanışı, yan etki ve komplikasyonları anlatılarak hastanın sözlü ve yazılı onayı alınır. Her yöntemin kendine göre etki gösterme süresi farklıdır. Bu etki ortaya çıkana kadar ilaç tedavisinin sürdürülmesi önerilir.

Hastalar girişim yapılacağı gün geldiklerinde rahatlatıcı ve ağrı kesici ilaçlar verilerek girişim sırasında rahatlıkları sağlanır. Çoğunlukla hastayla iletişimin devam etmesi için tam bir uyuma hali istenmez. Grişimden sonra uygulanan girişime göre hasta 15 dk- 3 saat arasında dinlendirilip önerilerle eve gönderilir. Bazı girişimlerden sonra uygulanan ilaçların etkileri nedeniyle araba kullanmalarına izin verilmeyebilir. Hastaya yardımcı olması yönünden girişim yapılacağı gün bir yakınıyla gelmesi uygundur.

 

 
 

(Dr. Avni Babacan – kimdir ?)

 

** Konu ile ilgili videolar bu adresten **

 

 

AĞRISIZ GÜNLERE…

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 

]]>
Yoğun Bakım Üniteleri https://anesteziwebline.com/halka-ozel/yogun-bakim-uniteleri/ Thu, 09 Mar 2017 18:55:22 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=295  
 

YOĞUN BAKIM ( REANİMASYON ) SERVİSLERİ 

 

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ

 

Genelde her hastanede özellikle cerrahi servislerde operasyon sonrası hastaların takip edilip, daha sonra servis ve odalarına verildiği, halk arasında ve hatta hastane personelince de konuşma diline yanlış olarak girmiş, hasta bakım odalarıdan (anestezi uyanma servisi – cerrahi sonrası derlenme servisi vs.) farklı olan, özellikli servislerdir.

Özellikleri itibariyle gerçek yoğun bakımlar ( reanimasyon üniteleri ) :

· Sebep olan (var olan) asıl hastalık geçinceye kadar yaşamsal fonksiyonlardan bir yada birkaçının, yapay olarak veya destek ile sürdürülmesi gerekli hastaları barındırırlar, ve hastaların tedaviyle düzelebilir olmaları beklentilerin en önemlisidir.

· Bu hastaların sürekli olarak yaşamsal (vital) fonksiyonları, özel gözlem metodlarıyla (monitörize edilme) izlenmelidir.

· Özel bakım ve özel personel tarafından aralıksız gözlem & tedavi mevcuttur.

· Bu hastalarda her an her şey ( komplikasyon ) olabileceği beklentinsi unutulmamalıdır.

Bu servislerde hastalar;

Dolaşım sistemleri, solunum sistemleri, nörolojik durumları (bilinç düzeyleri), karaciğer böbrek fonksiyonları periodik olarak izlenmekte ve kayıt altında tutulan hasta grubunda yer alırlar.

Hastalığın tipi, derecesi, hastanın fizik yapısı, tedaviye verdiği yanıt, tedavi şekli ve süresi gibi çok yönlü etkenlere bağlı olarak hastanın prognozu ( geleceği ) değişkenlik gösterir.

 

Bir gruplandırmaya göre :

1.grup yoğun bakım hastaları :

Hiçbir sınırlama getirmeksizin maksimum tedavinin uygulandığı gruptur. Yoğun bakıma alınan tüm yeni hastalar gibi..

2.grup yoğun bakım hastaları :ilk grubun altındaki sınıflamadır.

3.grup yoğun bakım hastaları : Aktif ve özel olan tedavinin kesildiği,özellikle belirli yakınmalara (ağrı kesilmesi gibi) yönelik minimal tedavinin gerektirdiği hasta grubunu kapsar.

4.grup yoğun bakım hastaları :Tedavinin tamamen kesildiği, ümitsiz vakalar içindir (beyin ölümü).

Bu ünitelerde anestezi uzmanı, cerrah, dahili birimler ile laboratuar brimleri birbirleri ile koordineli çalışmaktadır.Gereğinde başka dallardan konsültan amaçlı yararlanım da olur.Ünite olarak en az  6 – 8 yataklı servislerdir.Buralarda hizmet uzman hekimlerce, 24 saat kesintisiz verilir.Ayrıca hastanelerin yoğun işleyişinden uzakta bir yerde, müstakil bir alanda bulunmalıdırlar.Hasta başına  20 m² alan içerirler ve her hasta için tüm gözlem monitörizasyonu ayrı ayrıdır.

Genelde belli bir süre için (yaklaşık 1 gün) maksimum tedavi, sonrası yeniden değerlendirilen hasta grubunu içerir.Bu gruba tedavi şansı az olan hastalar girecektir.

 

Hangi hastalar yoğun bakım gerektirir ?

· Akut metabolik bozukluklar
· Dolaşım yetmezlikleri – şok
· Çoklu ciddi travma
· Derin bilinçsizlik halleri
· Ağır mide barsak kanamaları
· Cerrahi sonrası gelişen ağır komplikasyonlar
· Zehirlenmeler
· Tetanoz
· Kalp akciğer canlandırma sonrası
· Akut karaciğer – kalp – böbrek yetersizlikleri ile ilgili hastalardır..

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 
 

]]>
Anestezi altında farkındalık-Uyanık olmak? https://anesteziwebline.com/halka-ozel/anestezi-altinda-farkindalik-uyanik-olmak/ Thu, 09 Mar 2017 18:50:48 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=299  
 

Nisan 2008 ” anestezi ” film afişi ..

(Nisan 2007 yapımlı film bilgi ve fragmanı)

Filmin konusunda ; Başından bir cerrahi girişim geçen gencin anestezi altında iken olup biten herşeyi görüp başından geçenleri yaşamasına ait bir senaryo!

 
 

ANESTEZİDE FARKINDA ( + UYANIK ) OLMAK – Anestezik bilinçlilik

 

 “Awareness” – Yüzeyel anestezi / Farkında Olmak

Tanımlama olarak farkında olma (awareness), genel anestezi altındaki hastanın ameliyatı sırasında uyanık olduğunu veya kötü rüyalar tarzı bir şeyler gördüğünü anımsama durumudur.

Özellikle ve genelde;  o sırada anestezide kullanılan özel ilaçlarla hareketsiz olduğu için bu durumu belirtememektedir.

Uyanık olma (wakefulness) ise, uyanıklığın yanında bunu hareketleri ile belirtme durumunda olduğu durumdur.Hasta bu durumu sonradan hatırlamayabilir.

Böyle bir durum varmıdır?

  • Vardır diyemem 🙂 -> benzeri olayı yaşadıklarını savunanlar : Çünkü yaşantımda 4 büyük cerrahi için genel anestezi aldım ve hiçbirinde benzeri bir tabloyu bir hasta- ameliyat olmuş anestezist olarak kendim yaşamadım!
  • Kesinlikle böyle bir gerçek yoktur diyemem, 30 yıllık meslek hayatımda benzeri ifadelere sık olmasa da bende hastalarımda rastladım.

Ancak bir yorum ile konuyu netleştirelim ; Bu tür olaylar ve ifadeler-anı ve yakınmalar mutlaka vardır ve var olacaktır, ama sanıldığı kadarı ile yada yukarıda yer alan film senaryosu gibi anıları ile acı çektiren – korkunç bir ruh ve fizik durumuna insanı (hastayı) getirmeyeceğini de bilmenizi isterim..

Öykülerinde anestezi ve cerrahi işlem sırasında ekibi gördüklerini, konuşmaları duyduklarını ifade eden çok hastamız olmuştur.Ama hiç birisi; özellikle cerrahiye ait o dayanılmaz korkunç ağrıyı ve ızdırabı öncelikle işlememiş ve ağrı konusu hep aktarılanların en sonlarında kalmıştır!.

Eğer bu ağrı (cerrahi) yaşanırsa ; sıklık ile “ağrı şoku” ile hastanın yaşamı riske girer ve istenmeyen sorunları ile uğraşır durur idik.Sıklık ile bu durumlar; Uyanık (anestezi dışı kalmak) olmak, farkında olma ile karıştırılır.

Şimdi konuya açıklık getirelim..

Genelde yeni doğacak bebeğin depresyonundan kaçınıldığı sezeryan gibi girişimlerde anestezinin ilk dakikaları (çocuk çıkana kadar) yüzeyel bir genel anestezi uygulaması gerektirecektir.Buna benzer durumlarda, hastanın bazı olayları fark etmesi gibi durumlar söz konusu olabilmektedir.Bu hastanın uyanık olduğu anlamına gelmez!

Teknik sebeplerden dolayıda baazen hastaya verilen anestezikler yetersiz kalabilir, yada yeterli seviyelere ulaşmaları zaman alabilir.Bu durumlarda da hasta farkında olduğu izlenimleri anımsayabilir.

Genellikle cerrahinin sonlarında (cilde dikiş atılmasının sonları) anestezikler erken kesilirse benzer durumlar olabilmektedir.Bu konu teknik bir konudur, hoş ve uygun değildir!

Yapılan bazı bilimsel çalışmalarda kullanılan bir takım anestezik ve özgül ilaçlarla anestezi sırasında sözlü komutlara yanıt alındığı, ancak bunların sonradan nadiren hatırlandığı saptanmıştır.

Yukarıda açıklanan tanımlamalar hastalarda (özellikle cerrahi geçirenlerde, yada opere olacaklarda) önemli bir travma yaratabilir !.Yaşanan bu olaylar, psikolojik travma, uykusuzluk, stres bozukluğu gibi bazı klinik yakınmalarla sonuçlanabilir.

Tüm bu yaşanmışlarda öncesi dönemde bilinç altına yerleşmiş olan bilgi ve konuşmalarda etken olacaktır.

Baazen hasta yaşananları kendiliğinden hatırlayamaz, ancak bazı konuşma ve görsel durumlar tadsız bir anı olarak canlanabilmektedir.

Normal cerrahi koşullarında ; teknik ve kaza türü açıklamalarla yetersiz anestezi düzeyi istenmeden sağlanırsa farkında olma gözlemlenen durum olabilmektedir.Bunun savunması yada mantığı olamaz.

Hastanın hayati tehlikesinin bulunduğu, zamana karşı yarışılan ,genel durumun bozulduğu acil girişimlerde ise ; Tıbbi zorunluluktan düşük dozda kullanılan anestezi yaklaşımlarında da benzeri şeyler yaşanabilecektir..

Anestezi sırasında gelişen bu durumlarda (farkındalık), hasta hiç ağrı duymasa bile – tanımlamalarda bu sıklıkla yer alır – oluşan panik ve umutsuzluk hoş olmayan bir durumdur. Asıl sıkıntı, hastanın uyanık olduğundan ! ziyade hareket edemeyerek iletişimi kuramamasıdır.Farkındalık; klasik anlamda uyanıklık değildir.

Farkında olmanın görülme sıklığı, bu amaçla kullanılan tanı ve teşhis metodlarına vede uygulanan anestezi tekniğine göre değişkenlik gösterir.Gereğinden az seviyede anesteziyi sağlamak veya hasta açısından fark etmek görüldüğü kadar kolay olabilen bir durum değildir !

Farkındalığın değişik seviyelerde aşamaları mevcuttur.

Düşük ilaç konsantrasyonları ile hastalar sözlü uyarılara cevap verebilir ve bilinçli hatırlama olabilir.Konsantrasyon arttıkça ancak olaya ait bir ipucu eşliğinde hatırlama olacaktır.Daha yüksek seviyelerde hafıza kaybolur.

Anestezi altında hafızanın engellenip engellenmediği konusu tam açıklanamamıştır.Ağrılı bir cerrahi uyarı ile bilinçlilik seviyesi artacaktır!

Farkındalık için görülme sıklığı değişkendir.Burada tanı kriterleri önemli yer alır. Eğer bu kriter cerrahi sırasında herhangi bir anlamlı olmayan hareketse, farkındalık olasılığı % 100 dür demek ürkütücü olacaktır.Eğer rüya görmek bir kriterse burada farkındalık % 50 lere ulaşır.

Yapılan çalışmalarda cerrahi anestezilerde farkında olma sıklığı % 0.2 – 0.7 arasındadır. Bazı cerrahi girişimlerde (kalp damar cerrahis ) bu oran % 1 lere çıkabilir.

Genel anestezide kullanılan ilaç kombinasyonlarının artması, izlem metdodlarının gelişmesi ile bu sıklık giderek azalmaktadır.

Son yıllarda anestezi derinliği takibinde beyin elektrik dalgaları EEG ile incelenmekte ve BIS ( bispektral indeks ) değerlerinin ölçülmesiyle anestezi derinliği izlenebilmektedir.

BIS monitöründe 0 – 100 arası değerler oluşur, O derin uykuyu 100 ise uyanıklığı ifade eder.70 üstü değerleriyle anestezi artık yüzeyelleşmektedir.

Kendi yorumum :

2008 de vizyonda olan film – AWAKE – (seyrettim) senaryo gereği gerçekte olabilen bir kliniği, odiovisuel eklentileri ile sizlerde abartılı algılanması için elinden geleni yapmışlar derim..

Masada mümkünse görüşmeme veya görüşürsek de farkında olmamanız  dilekleriyle (şaka şaka..), sağlıcakla kalın….

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 

]]>
Cerrahi Sonrası Bulantı ve Kusmalar https://anesteziwebline.com/halka-ozel/cerrahi-sonrasi-bulanti-ve-kusmalar/ Thu, 09 Mar 2017 18:50:39 +0000 http://anesteziwebline.com/?p=306  
 

AMELİYAT ( ANESTEZİ ) SONRASI BULANTI VE KUSMA

 

 

Açıklama

Genelde ameliyat olan bazı hastalarımız özellikle genel anestezi almışlar ise, uyanma sonrası ilk hatırladıkları cerrahiye bağlı ağrı ve bulantılarıdır. Bulantının ileri şekli, zaman zaman kusma ile devam edegelmektedir. Bu duygu insanda hoş olmayan bir durumla hafızada yer alır. Bazı hastalarımız maalesef bilimsel açıklaması olmayan bir yaklaşımla kusmalara “narkozu çıkarttı” açıklamasını getirmektedir! Bu hoş olamayan olay cerrahi ve anestezi uygulamalarında beklenebilen istenmeyen bir durumdur.

Bu konuda artık eksik ve yanlış bilgi olmasın diyerek konuya açıklık getirelim istedim…

 

Özellikle genel anestezi uygulaması sonrası cerrahi ameliyatlardan sonra gözlenen bulantı ve kusma sık rastlanan sorunlardan biridir. Her nekadar modern anestezi ve cerrahi teknikleri gelişmiş olsa vede, yeni çıkan yan etkilerden arındırıldığı söylenen anestezik ajanlar kullanılmış olsa bile, günümüzde hem hastayı hem hekimi tedavisi açısından yakından ilgilendiren hoş olmayan bir durumdur.

Bu şikayetler, genelde cerrahi sonrası erken dönemlerde gözlenir bir durumdur.

Önceden genel anestezi altında uygulanan cerrahi vakaların % 80′ lere ulaşan bölümünde gözlemlenirken, zamanımızda bu sıklık % 30‘ lara kadar düşürülmektedir. Bununla birlikte ciddi olan inatçı vakalar ise % 0.1’ ler dolayındadır.

Özellikle inatçı ve ciddi olanlar tedavi edilmelidir. Bulantı ve kusma ,bazı cerrahi hastalarda ameliyat sonrası sıkıntı ve sorunları da beraber getirebilir (göz ameliyatında kanama, plastik cerrahilerde yara açılması, ıkınma ile kafa içi basıncı artışı ile beyin cerrahisi ameliyatlarında yaşanabilecek sorunlar gibi)

Bunlardan başka sıkıntının devamı ile de, hastanın erkenden taburcu olamaması gibi zaman kayıplarına da neden olabilmektedir.

Yaşlı ve çocuklarda eğer kusma şiddetli ise sıvı ve elektrolit kaybına neden olacaktır!.

 

Oluşumunda hazırlayıcı faktörler nelerdir ? :

Çocuk ve ergenlik dönemi yaşlarında daha sık görülür.Erişkinlerde kadınlarda daha sık görülen bir durumdur.Kilo ve şişmanlık hazırlayıcı olan başka bir faktördür. Araç tutma öyküsü olanlarda görülme sıklığı  artar.Kullanılan anestezik ajanlar başlı başına neden olabilmektedir. Anestezi tekniğide rol alabilir, bölgesel anestezide (spianal – epidural)  % 2’ lere kadar görülebilir.

Yapılan cerrahinin kendisi de etkendir; laparoskopik batın cerrahilerinde ve açık batın ameliyatlarında sıklık çok fazladır. Ayrıca göz, kulak burun boğaz ve baş-boyun cerrahilerinden sonrada  görülür.Diabet, reflü ve gebelik sıklığı arttıran nedenler arasındadır..

Cerrahi ve anestezi süresi uzadıkça görülme sıklığıda artacaktır.Ameliyat sonrası düşük tansiyon, erken dönemde ağızdan sıvı alımı, ağrı tetikleyici olabilir.

Tedavi & korunma :

Öncesinden bir ilacın (anti emetik) alınması her zaman uygun olmaz. Ancak beklenebilir ve ciddi olacak vakalar için önerilir. Operasyon öncesi yapılan premedikasyonda seçilen ilaçlar bir derece etkili olabilecektir (anestezi öncesi vizite bakın).

Gerginliğin giderilmesi ve sedasyon, yerinde olacak bir yaklaşımdır.Ağrı ile mücadele, sıvı kaybını yaşamamak, tansiyonun da kontrol altına alınması diğer alınması gerekecek önlemler arasındadır.

Tedavide anti emetikler, oksijen uygulama, baazen akupunktur, anksiyeteyi (gerginlik) azaltan ilaçlar ve diğer kullanımdaki ilaçlar ile, moral takviyesi (psikoterapi) tedavide yapılacak olanlardandır.

 
 
 

– Sayfa Başına Dön –

önceki sayfa | sonraki sayfa

 
 
 
 

]]>